Tel: 0356 252 16 16 (dahili: 21 65) | Mail: info@i-bil.com


İSTİLACI YABANCI OTLARLA BİYOLOJİK MÜCADELE

Alıntı için: ATAY T., ASAV Ü., ÖNEN H., KARA K., 2015. İSTİLACI YABANCI OTLARLA BİYOLOJİK MÜCADELE.TÜRKİYE İSTİLACI BİTKİLER KATALOĞU, S: 81-118. Editör Huseyin ONEN, T.C. GIDA, TAR. VE HAY. BAKANLIĞI. TAGEM, Bit. Sağ. Araş. Daire Başk. TÜRKİYE, ISBN: 978-605-9175-05-0 -
PDF Tam Metin İçin Tıklayın


ÖZET

İstilacı bitkiler (yabancı otlar), genel olarak dışarıdan taşınan ve özellikle de popülasyonları üzerinde önemli bir baskılayıcı unsur olan doğal düşmanlarının yokluğu nedeniyle taşındıkları alanlarda daha iyi gelişebilen türlerdir. Diğer bitkilerden farklı olarak sadece tarım alanlarında değil, son derece geniş alanlarda ve çok farklı özelliklere sahip doğal ekosistemlerde de sorun oluşturmaktadırlar. Taşındıkları alanlara kısa süre içerisinde yerleşmeleri ve yüksek uyum kabiliyetleri sayesinde farklı ekolojik koşullara sahip tarım ve tarım dışı alanlara yayılmaktadırlar. Tarım alanlarında bu bitkilerle mücadelede başta kimyasal mücadele olmak üzere çok farklı kontrol yöntemlerini içeren idare stratejileri uygulanabilmektedir. Ancak, sulak alanlar, ormanlar, çayır-mera alanları, boş alanlar, ırmak kenarları ve yerleşim alanları civarı gibi tarım dışı alanlarda yayılan istilacı bitkilerle mücadelede ihtiyaç duyulan kaynaklar (insan gücü, maddi imkanlar vb) ve çevre güvenliği, başta kimyasal mücadele olmak üzere geleneksel olarak kullanılan yöntemlerin uygulanmasını nerede ise imkansız hale getirmektedir. Doğal düşmanlarının olmayışı nedeniyle hızla yayılan istilacı bitkilerin idaresinde klasik biyolojik mücadele nerede ise geniş alanlarda uygulanabilir, etkili, ekolojik, ekonomik ve sürdürülebilir tek yöntem olarak karşımıza çıkmaktadır. Genel olarak yabancı otlarla biyolojik kontrol, diğer bitki türlerine zarar vermeden hedef bitkilere direkt veya indirekt zarar veren/zayıflatan doğal düşmanların takviyesini, korunmasını ve ithalini içermektedir. İşte bu bölümde biyolojik mücadele genel hatları ile ele alınacak, dünyada istilacı bitkiler ile biyolojik mücadelede böcekler, mikrobiyal etmenler (fungus, bakteri, virüs), memeliler ve balıkların kullanılmasına ilişkin başarılı örneklere yer verilecektir.

1. GİRİŞ 

Ekosistemin önemli bir parçası olan yabancı otlar, değişik iklim ve toprak şartlarına uyum sağlayabilen, zor ekolojik şartlar altında bile yaşamlarını devam ettirebilme ve üreme yeteneğine sahip olan kozmopolit bitkilerdir (Yıldırım ve Ekim, 2003). Yabancı otlar sahip oldukları rekabet güçleri ve genetik çeşitlilikleri sayesinde tarımsal alanlardan çayır-mera alanlarına, parklardan arkeolojik alanlara, sulak habitatlardan spor alanlarına, tarla ve yol kenarlarından demiryollarına kadar çeşitli ortamlara kolaylıkla adapte olabilirler (Özer ve ark., 2001; Uygur ve Uygur, 2010). Bu türlere karşı gerekli önlemlerin alınmaması durumunda kültür bitkisinin türüne bağlı olarak % 20- 100 arasında ürün kaybı olmaktadır (Lacey, 1985; Özer ve Özer, 1993). Yabancı otların yıllık zararının ve mücadele masraflarının Avustralya’da 2.5-2.7 milyar Avustralya doları (Combellak, 1987), Amerika Birleşik Devletleri’nde ise yıllık 26 milyar dolar (Pimentel, 2009) olduğu bilinmektedir. Yabancı otların kontrolünde kültürel, fiziksel, mekanik, biyolojik ve kimyasal olmak üzere birçok mücadele yöntemi kullanılmaktadır. Ancak bunlar içerisinden kolay uygulanabilirliği ve kısa sürede sonuç alınması yönünden en fazla tercih edileni kimyasal mücadeledir. Öyle ki gerek dünyada gerekse de ülkemizde pestisitler içerisinde de en yaygın olarak kullanılanı yabancı ot ilaçlarıdır (Kiely ve ark., 2004; Delen ve ark., 2010). Herbisitlerin sürekli, gelişi güzel ve talimatlara uygun olmayan şekilde kullanımı, hava, su ve toprakta ilaç kalıntısı, yabancı otlarda herbisitlere karşı dayanıklılığın ortaya çıkması, çevre kirliliği ve doğal dengenin bozulması gibi önemli sorunları beraberinde getirmiştir. Bu nedenle son yıllarda ilaçlı mücadele yönteminden büyük oranda kaçınılmaya başlanmış, çevreye ve biyolojik dengeye zararsız bir yöntem olan biyolojik mücadele uygulamalarına ağırlık verilmiştir (Delen ve Tosun, 1997). Pratikte yabancı otlara karşı biyolojik kontrol, faydalı bitki türlerine zarar vermeden, üzerinde bulunduğu konukçu bitkilerine direkt veya indirekt olarak zarar veren veya zayıflatan doğal düşmanların takviyesi, korunması ve ithalini içerir (DeBach, 1964). Biyolojik mücadele yöntemlerinden klasik biyolojik mücadele ise, dış kökenli bir doğal düşmanın, hem dışarıdan girmiş (DeBach, 1964), hem de yerli zararlılara (Carl, 1982) karşı kullanıldığı bir yöntemdir. Bu kapsamda, bir bitki, doğal bölgesi dışında yabancı ot durumuna geldiğinde, söz konusu yabancı otun anavatanında surveyler başlatılmakta, belirlenen aday doğal düşmanın biyolojisi ve konukçuya özelleşme (host-specificity) çalışmaları yürütülmekte, uygun bulunduğu takdirde salımlar gerçekleştirilerek, aday doğal düşmanın konukçusu üzerindeki etkinlik oranı değerlendirilmektedir (Batra, 1981; Harley ve Forno, 1992; Hough-Goldstein ve ark., 2008). Doğal düşman, hedef yabancı otun ölümüne neden olabilmekte, üremesini sınırlandırmakta ya da patojenler tarafından meydana getirilecek olan ikincil enfeksiyonlara fırsat vermek suretiyle rekabet gücünü azaltmaktadır (Hough-Goldstein ve ark., 2008) Diğer yabancı otlardan farklı olarak istilacı bitki türlerinin sadece tarım alanlarında değil, son derece geniş alanlara ve çok farklı özelliklere sahip doğal ekosistemlerde de sorun oluşturması, istilacı türlere karşı biyolojik mücadeleyi nerede ise tek seçenek olarak karşımıza çıkarmaktadır.

2. NEDEN BİYOLOJİK MÜCADELE? 

Doğal ekosistemler ve onların bileşenlerini oluşturan doğal fauna ve flora insanların ve diğer istilacı türlerin etkisiyle hızla ortadan kaybolmaktadır (Lockwood ve ark., 2006). Bazı yasal düzenlemeler ile insan etkisi ile ortaya çıkan habitat kayıplarının önüne kısmen geçilebilmesine rağmen istilacı türlerin oluşturdukları zarar önlenememektedir. İstilacılardan ve yeni oluşacak istilalardan korunmak için başta etkili bir şekilde uygulanan yasal düzenlemeler olmak üzere çok farklı taktiklere ihtiyaç duyulmaktadır. Küçük alanlardaki istilaların ve oluşan zararın önlenmesi için fiziksel, mekaniksel ve kimyasal kontrol yöntemleri etkili olabilmektedir. Ancak çok geniş alanlarda kendini gösteren bitki istilaları kolaylıkla eradike edilememekte veya kontrol altına alınamamaktadır. Bu nedenle biyolojik mücadele çalışmaları istilacı bitkilere karşı, özellikle doğal ekosistemlerde, son zamanlarda üzerinde önemle durulan bir idare yöntemi haline gelmiştir. Zira, başarı ile uygulanan biyolojik mücadele çalışmalarıyla istilacı tür kontrol altına alınırken, yeniden kurulan ekolojik düzen de süreklilik arz etmektedir (Van Driesche ve ark., 2008). İstilacı yabancı otlar, genel olarak dışarıdan taşınan ve üzerlerinde bir baskı unsur olan doğal düşmanları olmadığından yeni taşındıkları alanlarda hızla çoğalan ve yayılan türlerdir. Gelişen ulaşım teknolojisi ile çeşitli coğrafik bölgeler arasında yeni koridorlar kurulması, birçok canlının bir ekosistemden diğerine geçme hızını önemli ölçüde artırmıştır. Dolayısıyla da istilacı yabancı otlardan kaynaklanan sorunlar son yıllarda önemli düzeyde artış göstermiştir (Anonim, 2013a; Polat ve ark., 2011; Yang ve ark., 2012; Hough-Goldstein ve ark., 2008). İstilacı yabancı türler yönüyle önemli sorunlar yaşanan Amerika Birleşik Devletleri’nde istilacı bitkiler (bölgeye göre değişmekle birlikte) günümüzde toplam floranın %8 - 47’sini oluşturmaktadır (Rejmánek and Randall 1994). Yine Hawai’de toplam bitki türü 2.690 olup bunun 946’sı yani %35’i yerli olmayan türlerden oluşmaktadır. Örneğin, Lythrum salicaria L. (Lythraceae) 19. yy’da süs bitkisi olarak Avrupa’dan ABD’ye getirilmiş sonraki yıllarda önemli bir yayılım göstererek her yıl 100.000 ha’lık alanı istila etmiştir. Yayılım gösterdiği ekosistemlerde 44 yerli bitkiyi ortadan kaldırmış, deniz kaplumbağalarının ve ördek türlerinin sayısını azaltmıştır (Pimentel, 2009). Ülkemizin zengin ekolojik yapısı ve bulunduğu coğrafik konum nedeniyle kıtalar arası nakil yollarının kesim noktasında yer alması, ülkemizi de bu türden istilacı yabancı otlar için uygun hale getirmektedir. İstilacı yabancı bitki türleri, sahip oldukları üstün özelliklerinin yanında, yeni girdiği ortamlarda biyotik ve abiyotik çevre koşullarından kaynaklanan seleksiyon baskısı bulunmadığından koşullara hızla uyum sağlamakta ve ortamı istila etmektedirler. Bu nedenle istilacı türler yeni taşındıkları yerlerde doğal yaşam alanlarına nazaran daha güçlü gelişmekte ve yayılmaktadırlar (Crawley, 1987). İstilacı yabancı otlar söz konusu olduğunda ise birçoğunun yeni bir bölgeye yerleşmesinde ve yayılmasındaki en büyük etken bitkiyi baskı altında tutacak doğal düşmanlarının bulunmayışıdır. Bu durum "EICA hipotezi" şeklinde formülize edilmiştir. Bu hipotezde “istilacı türlerin doğal düşman baskısına maruz kalmadığından, savunma mekanizması için harcaması gereken kaynakları gelişme ve çoğalma gibi diğer fizyolojik faaliyetlerinde kullanarak yerli türlere nazaran çok daha rekabetçi hale geldiği" belirtilir (Blossey ve Nozold, 1995; Keane ve Crawl, 2002). Böylelikle oluşan bitki istilaları ile bu alanlarda biyolojik çeşitlilik, tarımsal üretim ve insan sağlığı yönüyle önemli problemler ortaya çıkmaktadır (Anonim, 2013a; Önen ve Özcan, 2010). Özellikle sulak alanlar, ormanlık alanlar ve diğer doğal ekosistemlerde istilacı türlerin kontrolünde herbisit kullanımı, yakma, biçme veya toprak işleme gibi önlemlerin kullanımı son derece kısıtlı olduğundan bu alanlarda mücadele genellikle elle yolma şeklinde gerçekleşmektedir. Bu durum da önemli düzeyde kaynak kullanımı ve zaman kaybına neden olmaktadır. Örneğin İspanya’da sulak alanları istila eden Eichornia crassipes (Mart.)’e karşı 2006-2012 yılları arasında mekaniksel olarak gerçekleştirilen mücadelenin maliyeti 21,7 milyon € olarak hesaplanmıştır. Ancak bu şekilde yapılan bir mücadeleden kesin başarı beklenmemeli ve dökülen tohum veya bitki parçacıklarından bitkinin tekrar ortaya çıkabileceği göz ardı edilmemelidir (Pratt ve ark., 2013). Dolayısıyla, kimyasal, mekaniksel ve diğer bazı mücadele yöntemlerinin uygulanması insan gücü, maddi imkanlar ve çevre güvenliği açısında imkansız hale gelmektedir. Bu nedenle, doğal düşmanlarının olmayışı nedeniyle hızlı yayılan bu bitkilerin kontrolünde, klasik biyolojik mücadele geniş alanlarda uygulanabilir, etkili, ekolojik, ekonomik ve sürdürülebilir en önemli, çoğu zaman da tek yöntem olarak karşımıza çıkmaktadır (Shephard ve ark., 2006; Hough-Goldstein ve ark., 2008). İstilacı bitkiler ile biyolojik kontrol çalışmaları; başlangıçta ormanlık alanlar, sulak alanlar ile çayır-mera alanlarında ticari ağaç yetiştiriciliği, hayvan otlatma ve sulak alanlarının korunması gibi gayelerle yürütülmüştür (Huffaker, 1964). Ancak zaman içerisinde biyolojik çeşitlilik ve tarımsal üretimin korunması ve sürdürülmesi daha önemli hale gelmiştir (Van Driesche ve Bellows, 1996). Ancak, istilacı türlerin biyolojik kontrolü sadece başarılı örnekleri değil, başarısız pek çok hikayeyi de içerisinde barındıran uzun bir geçmişe sahiptir. Bu sebeple biyolojik kontrol programlarının geliştirilmesi ve uygulanması için geçmiş deneyimlerden ve oluşan temel stratejilerden yararlanılması büyük öneme sahiptir. Klasik biyolojik mücadele çalışmaları 100 yılı aşkın bir süredir devam etmektedir. Yabancı otların biyolojik mücadelesi kapsamında dünya genelinde 150 yabancı ot türüne karşı 400 den fazla doğal düşman kullanılarak toplamda 1.300 civarında salım gerçekleştirilmiştir. Yapılan bu çalışmalar daha ziyade Güney Afrika, Avustralya, Yeni Zelanda ve Kuzey Amerika’da yürütülmüştür.
Ancak son 10 yılda Avrupa’da da istilacı bitkiler hakkındaki çalışmalar önemli derecede artış göstermektedir (Cock ve ark., 2010). Zaman zaman ortaya çıkan başarısızlıklara rağmen biyolojik mücadeleye ilişkin tüm geçmiş deneyimler özellikle doğal ekosistemlerde istilacı bitki türleri ile biyolojik mücadelenin vazgeçilemez bir strateji olduğunu göstermektedir. Aynı zamanda bu deneyimler biyolojik mücadelenin başarılı olması ve doğal flora ve faunanın korunması için; i) öncelikle seçilen yabancı otun akraba türlerinin doğal florada az ya da hiç olmaması, ii) biyolojik kontrol amaçlı kullanılacak organizmaların dar bir konukçu dizisinin olması ve iii) hedef dışı organizmalar açısından ortaya çıkabilecek muhtemel risklerin ve çevre güvenliğinin mutlaka göz önünde bulundurulması gerektiğini göstermektedir (Pemberton, 2000).

3. BİYOLOJİK MÜCADELEDE KULLANILAN ETMENLER 
3.1. İstilacı Bitkilerle Biyolojik Mücadelede Böceklerin Kullanımı 

İstilacı yabancı otlara karşı kullanılan biyolojik kontrol ajanlarının çoğunluğunu böcekler oluşturmaktadır. İstilacı bitkilerin kontrolünde böceklerin kullanımıyla ilgili çalışmalar uzun bir geçmişe sahiptir. Avustralya'da süs bitkisi olarak yetiştirilen Opuntia spp.'nin kontrolü amacıyla yapılan çalışmalar ilk başarılı örneklerdendir (Holloway, 1964). Benzer şekilde Kuzey Hindistan’da Opuntia vulgaris Mill.’in kontrolü için 1795 yılında, Dactylopius ceylonicus (Green) (Hemiptera: Dactylopiidae) Brezilya’dan getirilerek salımı gerçekleştirilmiş ve başarılı sonuçlar elde edilmiştir (Goeden, 1988; Strobel, 1991). Böcekler ile yabancı ot kontrolünde başarılı bir diğer örnek, Batı Amerika’da zehirli bir mera bitkisi olan Hypericum perforatum L.’un, Chrysolina quadrigemina (Suffrian) (Coleoptera: Chrysomelidae) ile kontrol altına alınmasıdır (Resim 1) (Klingman ve ark., 1982). Dolayısıyla genelde yabancı otların özelde ise istilacı bitkilerin böcekler ile biyolojik kontrolü, bugün birçok ülkede başarı ile uygulanmaktadır. Ancak, ABD, Kanada ve Avustralya’da biyolojik mücadele uygulamalarına daha sık rastlanılmaktadır (Rosenthal ve ark., 1984). Avrupa’da ise istilacı yabancı türlere karşı son zamanlarda ciddi tedbirler alınmaya başlanmıştır. Bu çerçeveden, İngiltere’de istilacı bir bitki olan Fallopia japonica (Houtt.)’ya karşı Japonya orjinli bir psyllid’in zararlı risk değerlendirmeleri sonucu kullanılması bir ilk niteliğindedir (Shaw ve ark., 2011). Benzer çalışmalar diğer bazı Avrupa ülkelerinde de yürütülmekte olup, salım öncesi çalışmalar devam etmektedir. Ayrıca European Cooperation in Science and Technology (COST) tarafından istilacı bitkilerin güncel durumlarının ortaya konulması ve mücadelesi konularında değişik COST aksiyonlar başlatılmıştır. Dünyada istilacı bitkilere karşı böceklerin kullanımına ilişkin bazı başarılı örnekler Çizelge 1’de verilmiştir. Önemli görülen bazı türlere karşı başarı ile yürütülen biyolojik mücadele çalışmaları ayrıca sıralanmıştır.

3.1.1. Opintia spp. (Cactaceae)’nin Böceklerle Kontrolü 

Yabancı otların biyolojik kontrolü ile ilgili en eski örnekler Opuntia vulgaris’e karşı 1795 yılında Kuzey Hindistan’da, 1865 yılında ise Sri Lanka’da Dactylopius ceylonicus (Green) (Hemiptera: Dactylopiidae)’un salımının gerçekleştirilmesidir. 1912 yılında ise Avustralya’da büyük ölçüde problemlere neden olan O.vulgaris ve O. stricta’ya karşı aynı doğal düşman kullanılmış ve bitki kontrol altına alınmıştır (Julien ve White, 1997). Yine Avusturalya’da 1920’lerde O. stricta’ya karşı başka bir doğal düşman olan Cactoblastis cactorum (Berg.) (Lep.: Pyralidae) klasik biyolojik mücadele çalışmalarında kullanılmış ve başarılı sonuçlar alınmıştır (McFadyen, 2012). 

3.1.2. Hypericum perforatum L. (Hypericaceae)’un Böceklerle Kontrolü 

Hypericum perforatum, Avrupa kökenli bir bitki olup 1696 yılında ABD’ne tıbbi amaçla getirilmiş ve daha sonra süratla yayılarak ABD’nin batısında 2 milyon hektarlık mera ve kültür alanlarını kaplamıştır. Bitki yol ve nehir kenarları boyunca da yayılış göstermiştir. İstilacı bitki sahip olduğu rizomlu kök yapısı ve oluşturduğu gölgelenme ile yayılış gösterdiği alanlarda diğer bitkiler üzerinde önemli bir baskı unsuru oluşturarak çiftlik hayvanları için önemli besin kaynağı olan meralarda, biyoçeşitliliği ciddi oranlarda azaltmıştır. İçerisinde bulundurduğu Hypericin maddesi nedeniyle de hayvanlar için zehirli olan bu bitkinin Avustralya, Yeni Zelanda, Kuzey Afrika ve Bazı Avrupa ülkelerinde hayvan zehirlenmelerine neden olduğu bildirilmiştir. Bu istilacı yabancı ot ile mücadelede, bazı herbisitlerin yanında, kısıtlı alanlarda mekaniksel yöntemler de etkili olmaktadır. Ancak belirtilen bu yöntemlerle geniş alanlarda başarılı bir mücadele mümkün olmamaktadır. Bu çerçeveden bitkinin başarılı bir şekilde idaresi amacıyla biyolojik mücadele çalışmalarına 1945 yılında başlanmıştır. ABD’de halihazırda 5 biyolojik mücadele ajanı etkili olarak kullanılmaktadır. Ancak bunlar içerisinde Chrysolina quadrigemina (Forst.) (Resim 1) and C. hyperici (Suff.) (Col.: Chrysomelidae) istilacı bitkiyi baskı altına alan en önemli türlerdir (Anonim, 2007a). 


3.1.3. Solanum viarum Dunal (Solanaceae)’un Böceklerle Kontrolü 

Güney Amerika kökenli Solanum viarum, 1988’den itibaren Florida’da yaklaşık 400.000 ha’lık bir alanı istila etmiştir. Bitkinin doğal düşmanlarının belirlenmesi için Güney Amerika’da gerçekleştirilen surveyler sonucunda etkili bir doğal düşman olarak belirlenen Gratiana boliviana Spaeth (Coleoptera: Chrysomelidae)’nın 2003-2008 yıllarında salımı yapılmış (Resim 3) ve istilacı bitkiyi kontrol altına aldığı bildirilmiştir (Medal ve ark., 2008). 

3.1.4. Ambrosia artemisiifolia L. (Asteraceae)’nın Böceklerle Kontrolü 

Kuzey Amerika orijinli olan Ambrosia artemisiifolia, tarım ve tarım dışı alanlarda büyük sorunlara neden olabilmektedir. Bitki, asıl olarak tahıl alanları ve tarla bitkilerinde sorun oluşturmasına rağmen, tahrip edilmiş boş habitatlar ve yol kenarları boyunca da sık rastlanır. A. artemisiifolia, sorun olduğu tarım alanlarında herbisit kullanımı dahil olmak üzere genel yabancı ot kontrol işlemlerini içeren yabancı ot idare stratejileri ile kontrol altına alınabilmektedir (Gerber, 2011). Ancak yabancı otun tarım dışı alanlar, döküntü alanları, yol kenarları ve su kanalları boyunca da yoğun olarak bulunabilmesi buradan tarım alanlarına sürekli tohum akışına olanak verdiğinden, bu durum yabancı otun kontrolünü güçleştirmektedir. Bu nedenle bu bitkiye karşı birçok ülkede biyoloik mücadele çalışmaları yürütülmektedir. Bunlar içerisinden özellikle Meksika’dan getirilerek Avustralya’da salımı gerçekleştirilen Zygogramma bicolorata L. (Col.: Chrysomelidae), Stobaera concinna (Stal.) (Homoptera: Delphacidae) ve Epiblema strenuana Walk. (Lepidoptera: Tortricidae)’nın A. artemisiifolia’yi iyi düzeyde kontrol altına alındığı belirtilmiştir (Palmer ve ark., 2010). 

3.1.5. Salvinia molesta D.S. (Salviniaceae)’nın Böceklerle Kontrolü 

Kuzey Amerika’nın yerel bitkisi olan Salvinia molesta, Avustralya, Papua Yeni Gine, Birleşik Devletleri ve Afrika’nın bir kısmında sulak alanları istila ederek göllerin yüzeylerini tamamen kaplamış ve neredeyse nehirlerin akışını tamamen engellemiştir (Room ve ark., 1981). Diğer mücadele yöntemlerinin yeterince baskı altına alamadığı bu istilacı türe karşı Cyrtobagous salviniae Calder and Salds (Coleoptera: Curculionidae)’nin salımı gerçekleştirilmiş ve bitki baskı altına alınmıştır (Julien ve ark., 2009). 

3.1.6. Ageratina riparia King & H. Rob. (Asteraceae)’nın Böceklerle Kontrolü 

Orta Amerika ve Meksika’da yerel olarak bulunan Ageratina riparia, 1990’lı yıllarda Yeni Zelanda’nın kuzeyinde önemli bir istilacı yabancı ot olarak ortaya çıkmış, nehir kenarları ve ormanlık alanlarda kısa süre içerisinde yayılarak önemli problemlere neden olmuştur. Bu türe karşı farklı mücadele yöntemleri denenmiş ancak istenilen başarı elde edilememiştir. Biyolojik mücadele çalışmaları kapsamında 2008 yılında Havai’den getirilen Procecidochares alani Steyskal (Diptera: Tephritidae) istilacı bitkinin kontrol altına alınması bakımından önemli fayda sağlamıştır (Barton ve ark., 2007). 

3.1.7. Cryptostegia grandiflora R.Br. (Apocynaceae)’nın Böceklerle Kontrolü
 
Cryptostegia grandiflora, Madagaskar’ın yerli bitkisi olup 19. yüzyılda Avustralya’ya süs bitkisi olarak götürülmüş ve sonraki yıllarda geniş alanları istila etmiştir. Bitki nehir sistemlerini, ağaçlık ve otlak alanları kaplamıştır. İstilacı tür 30 m’ye kadar boylandığından ağaçların gelişimini önemli seviyede engellemiştir. Kimyasal ve diğer bazı yöntemler uygulanmasına rağmen 40.000 km2 ’lik bir alana yayılmıştır. Madagaskar’dan 1988 yılında ithal edilen Euclasta whalleyi Popescu-Gorj & Constantinescu (Lepidoptera: Pyralidae) ve 1995 yılında yine Madagaskardan ithal edilen Maravalia cryptostegiae adlı fungus istilacı bitkiye karşı salınmıştır. Bu etmenlerin etkisiyle çiçeklenmesi dolayısıylada tohum üretimi etkilenen bitki önemli ölçüde baskı altına alınmıştır (McFadyen ve Harvey, 1990; Tomley ve Evan, 2004).


3.1.8. Eichornia crassipes (Mart.) (Pontederiaceae)’in Böceklerle Kontrolü

 Eichornia crassipes, Güney Amerika’nın yerli bir bitkisi olup birçok ülkenin istilacı yabancı otları arasındadır. İstila ettiği alanlarda su kalitesini, ekolojik komminiteleri, rekreasyon faaliyetlerini, evapo-transprasyonu, tarımsal faaliyetleri ve balıkların yaşamını etkileyerek önemli problemlere neden olmuştur (Resim 4). Yapılan tüm mücadele yöntemlerine rağmen kontrol altına alınamayan bitkiye karşı 1960’lı yıllardan itibaren biyolojik mücadele çalışmaları başlatılmıştır. Bu kapsamda bitkinin yerli olduğu alanlardan getirilen doğal düşmanlardan Neochetina bruchi Hustache, N. eichornia Warner (Coleoptera: Curculionidae) ve Niphograpta albiguttalis (Warren) (Lepidoptera: Pyralidae)’in salımı yoluyla Arjantin, Avustralya, Hindistan, ABD, Afrika ve Taylan gibi birçok ülkede bu istilacı tür baskı altına alınmıştır (Julien, 2001). 



3.1.9. Persicaria perfoliata (L.) (Polgonaceae)’nın Böceklerle Kontrolü

Dünyanın önemli istilacı yabancı ot türleri arasında yer alan Persicaria perfoliata, sarılıcı/tırmanıcı tek yıllık otsu bir bitkidir. Çin’de üç yüzyıl boyunca tibbi amaçlı kullanılmış, tarımsal ve ekolojik olarak nadiren zararlı olmuştur (Wang, 1990). 1930’lu yıllarda Japonya’dan Amerika Birleşik Devletleri’ne taşınmış, giriş yaptığı alanda kontrol altına alınamayarak halihazırda Delaware’den Ohio’ya ve Virginia’dan Massachusetts’ye kadar 12 eyaleti kapsayan geniş bir alanı istila etmiştir (Moul, 1948; Reifner, 1982). Bitki açık alanlarda, toprak yüzeyini tamamen kaplayarak yoğun bir habitus oluşturduğu gibi orman kenarlarında diğer bitkilere tırmanarak boyu 8 m’ye kadar ulaşabilmektedir. Yüksek yoğunluklara ulaştıklarında ise diğer tüm vejetasyonu baskı altına alarak biyolojik çeşitliliği tamamen ortadan kaldırmakta ve dominant tür haline gelmektedir (Hough-Goldstein ve ark. 2008). Yapılan tüm mücadele yöntemlerine rağmen kontrol altına alınamayan bu türe karşı 1996 yılında Çin ile ortaklaşa olarak biyolojik mücadele çalışmaları başlatılmıştır. Bu kapsamda 1996-2001 yıllarında istilacı bitkinin doğal düşmanlarının belirlenmesi için Çin’de sürveyler gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda tespit edilen bir çok tür içerisinden Rhinoncomimus latipes Korotyaev (Coleoptera: Curculionidae) monofag olması ve bitki üzerinde oluşturduğu zarar yönüyle biyolojik mücadelede en fazla ümitvar tür olarak belirlenmiştir (Resim 5) (Ding ve ark., 2004). Sonraki zamanda yapılan konukçuya özelleşme ve etkinlik testleri sonucunda USDA tarafından doğal düşmanın kitle üretimi ve salımına karar verilmiştir. Yapılan salım çalışmaları sonucunda bitki önemli ölçüde baskı altına alınmıştır (Price ve ark., 2003; Colpetzer ve ark., 2004a; Hough-Goldstein ve ark., 2008). 

3.1.10. Centaurea diffusa Lam. (Asteraceae)’nın Böceklerle Kontrolü 

Centaurea diffusa, USA’nın Kuzeybatısı ve Kanada’nın Güney batısında önemi bir istilacı türdür. Bitkinin Avrupa kökenli olduğu ve ilk olarak 1907 yılında Washington’da yonca ekili alanlarda tespit edildiği bilinmektedir. O zamandan beri yayılış göstererek, 2000 yılı itibariyle yaklaşık 1,4 milyon ha’lık alanı istila ettiği belirlenmiştir (Duncan, 2001). İstilacı yabancı ot ile yaklaşık 40 yıldır süren klasik biyolojik mücadele çalışmaları kapsamında değişik tarihlerde 13 doğal düşmanın salımı gerçekleştirilmiştir. Bu türler içerisinden Larinus minutus Gyll. (Coleoptera: Curculionidae), Sphenoptera jugoslavica Obengerber (Coleoptera: Buprestidae), Urophora affinis (Fraunfeld) ve U. quadrifasciata (Meig.) (Diptera: Tephritidae) bitki üzerinde önemli ölçüde baskı oluşturduğu ve bitki populasyonunu azalttığı bildirilmiştir (Smith, 2003). 

3.1.11. Euphorbia esula L. (Euphorbiaceae)’nın Böceklerle Kontrolü 

Euphorbia esula, Avrasya bölgesi için yerli bir tür olup 19. yüzyılda Kuzey Amerika’da ortaya çıkarak geniş alanlara yayılmıştır. Geniş bir kök sistemine sahip olmasının yanında hem vejetatif ve hem de tohumla üreyebildiğinden dolayı kısa sürede geniş alanlara yayılmış ve yerli vejetasyon üzerinde önemli bir baskı unsuru haline gelmiştir. İstilacı türün kimyasal mücadelesi için yıllık milyonlarca dolar harcanmasına rağmen istenilen düzeyde başarı sağlanamamıştır. Bitkinin biyolojik kontrolü kapsamında ilk çalışma 1965 yılında Avrupa’dan getirilen Hyles euphorbiae (L.) (Lepidoptera: Sphingidae)’nın salınımıyla gerçekleştirilmiştir (Resim 6). Sonraki yıllarda 12 ilave doğal düşmanın salınımıyla herbisit kullanımı önemli ölçüde azalmıştır (Bourchier ve ark., 2006). 

3.1.12. Mimosa invisa C. Wright (Fabaceae)’nın Böceklerle Kontrolü 

Brezilya, Meksika ve Arjantin’in yerli bitkisi olan Mimosa invisa, 1920’li yıllardan itibaren Avustralya’da görülmeye başlamış, hali hazırda da bir çok ülkede kaydedilmiştir (Ekhador ve ark., 2013). Bitki kuvvetli gelişimiyle istila ettiği orman, çayır-mera ve kültür alanlarında diğer vejetasyonu baskı altına alarak önemli düzeyde ekolojik ve ekonomik kayıplara neden olmaktadır. Ayrıca içermiş olduğu mimosin maddesi nedeniyle de tüm kısımları herbivorlar için zehirlidir. Mücadelesinde elle yolma ve yakma gibi mekaniksel yöntemlerin yanında, değişik herbisitler etkili olabilmektedir (Anonim, 2014a). Bu yöntemlerin yalnızca belirli alanlarda kullanılabildiğinden ve sürekli tekrarlanması gerektiğinden, geniş alanlara yayılan bu istilacı türe karşı biyolojik mücadele çalışmaları başlatılmıştır. Bu kapsamda Australya’da 1987 yılında Brezilya’dan ithal edilen Heteropsylla spinulosa Muddiman, Hodkinson & Hollis (Homoptera: Psyllidae)’nın salımı gerçekleştirilmiş ve bu sayede bitkinin tohum üretimi azaltılarak kısa süre içerisinde populasyonunu baskı altına alınmıştır (Ekhador ve ark., 2013).

3.1.13. Azolla filiculoides Lam. (Azollaceae)’nin Böceklerle Kontrolü 

Amerika Birleşik Devletlerinin yerli bir bitkisi olan Azolla filiculoides genelinde birçok ülkede yayılış göstermektedir. Bitki nitrojen fikse eden bir bakteri ile simbiyotik olarak yaşamaktadır. Bakteri bitkinin nitrojen gereksinimini dolayısıyla da vejetatif olarak da hızlı bir şekilde üremesini sağlamaktadır. Bitki istilacı olduğu alanlarda su kalitesini, biyoçeşitliliği ve rekreasyon faaliyetlerini olumsuz yönde etkilediği gibi sulama kanallarına suyun akışını engelleyerek sulama faaliyetlerini zorlaştırmaktadır. İstilacı bitkiye karşı mücadelede kimyasal ve diğer bazı mücadele yöntemleri denenmiş fakat yeteri kadar etkili bulunmamıştır. Uygulamada karşılaşılan zorluklar da dikkate alındığında kimyasal mücadele çalışmalarında istenen başarı sağlanamamıştır. mücadele kapsamında ilk olarak 1997 yılında Kuzey Af Stenopelmus rufinasus Gyll. (Coleoptera: Curculionidae)’nin salımı gerçekleştirilmiştir (Resim 7). ABD kökenli olan bu doğal düşman önemli ölçüde zararlandırarak, Kuzey Afrika’nın sucul ekosistemi üzerinde bir tehdit olmaktan çıkarmıştır (Hill ve Cilliers, 1999). A. filiculoides ülkelerinde de yaygınlık gösterdiği belirlenmiştir. Böceğin etkili doğal düşmanı olan S. rufinasus’un Avrupa’da varlığı bilinmektedir. Bu nedenle İngiltere’de böceğin doğada varlığının desteklenmesi amacıyla üretimi ve salımı gidilmiştir. Bu şekilde bitki önemli düzeyde baskı altına alınabilmiştir. Avrupa ülkelerinde de benzer çalışmalar devam etmektedir.

3.1.14. Fallopia japonica (Houtt.) (Polygonaceae)’nın Böceklerle Kontrolü 

Japonya kökenli olan Fallopia japonica, Kuzey Amerika, Avustralya, Yeni Zelanda ve Batı Avrupa’nın birçok yerini istila etmiştir. Çok yılık ve rizomlu olan bu bitki özellikle nehir kıyısında yetişen bitkileri baskı altına alarak biyoçeşitlilik üzerinde önemli bir baskı oluşturmuştur. Bitkinin İngiltere’deki vermiş olduğu yıllık zararın 215 milyon euro olduğu tahmin edilmektedir. Bu türün idaresinde mikoherbisitlerle ilgili çalışmalar yoğun olarak yürütülmektedir (Anonim, 2014c). Dünyada istilacı bitkilere karşı mikrobiyal etmenlerin kullanımına ilişkin bazı başarılı örnekler Çizelge 2 ve 3’de verilmiştir.
Dünyada önemli görülen bazı türlere karşı yürütülen biyolojik mücadele çalışmalarına ilişkin detaylı bilgi aşağıda verilmiştir. Konuya ilişkin olarak ülkemizde yürütülen çalışmalardan ise son kısımda ayrıca bahsedilmiştir. 

3.2.1. Mimosa pigra L. (Fabaceae)’nın Mikrobiyal Etmenlerle Kontrolü 

Dünyanın en önemli 100 istilacı bitkisi listesinde yer alan Mimosa pigra, Güney Amerika’nın yerel bitkisidir. İstilacı bitki 19. yüzyılda Avustralya’ya taşınmış ve Darwinin güney kısmını istila etmiştir. 1979 yılında M. pigra’ya karşı ilk biyolojik mücadele çalışmalarına başlanmıştır. Bu bitkiye karşı patojen olarak 8 fungus ve 13 böcek türü getirilmiştir. Bu biyolojik kontrol ajanlarından fungal bir patojen olan Diabole cubensis (Arthur & J.R. Johnst.) M. pigra’yı önemli ölçüde baskı altına almıştır. 1996-1999 yılları arasında Avustralya’da salım çalışmaları yapılmıştır. İlk zamanlarda patojenin ortadan kaybolduğu sanılmış fakat daha sonra hastalık tekrar ortaya çıkarak M. pigra’yı baskı altına almıştır (Burrows ve ark., 2012). 

3.2.2. Alternanthera philoxeroides Griseb. (Amaranthaceae)’nın Mikrobiyal Etmenlerle Kontrolü 

Güney Amerika kökenli olan Alternanthera philoxeroides, Avustralya, Asya ve Kuzey Amerika’ya taşındıktan sonra sulak alanları istila etmiştir. Avustralya’da istilacı bitkinin biyolojik mücadelesi amacıyla Agasicles hygrophila Selman & Vogt (Coleoptera: Chrysomelidae) ve Vogtia malloi Pastrana (Lepioptera: Pyralidae)’nin salımı yapılmıştır (Spencer ve Coulson, 1976). Böceklerin salımına rağmen bitkinin hala istila potansiyelini taşıdığı ve etmenlerin tam olarak başarılı olamadığı anlaşılmıştır (Julien ve Bourne, 1988). Daha sonra Brezilya’da yürütülen sürvey çalışmaları sonucunda iki patojenik fungus türü saptanmış, yapılan çalışmalar sonucunda bunlardan Nimbya alternantherae (Holcomb and Antonopoulos) Simmons’nin etkili olduğu ve mikoherbisit olarak geliştirilebileceği kanısına varılmıştır (Barreto ve ark., 2000). 

3.2.3. Poa annua L. (Poaceae)’nın Mikrobiyal Etmenlerle Kontrolü 

Poa annua, Kuzey Amerika’da golf sahalarının istilacı bitkileri arasındadır. Bu yabancı otun mücadelesinde kullanılan çıkış öncesi herbisitler yeterli etkiyi gösteremediğinden, mücadelesi sadece kültürel önlemlerle yürütülmeye çalışılmaktadır (Cooper ve ark., 1987). Fakültatif parazit bir bakteri olan Xanthomonas campestris pv. poae, P. annua’ya yüksek derecede özelleşmiş olup bitkinin biyolojik kontrolünde kullanılabileceği vurgulanmaktadır (Zhou ve Neal, 1995; Imaizumi ve ark., 1997). Ancak, tarla koşullarında P. annua’nın mücadelesinde başarıya ulaşabilmesi için bakteriyel etmenin yüksek konsantrasyonlarda uygulanması gerekmektedir (Neal ve ark., 2003). 

3.2.4. Solanum viarum Dunal (Solanaceae)’un Mikrobiyal Etmenlerle Kontrolü 

Solanum viarum Florida’da şeker kamışı, limon bahçeleri ve mera alanlarının istilacı bir yabancı otudur. 1994 yılında Florida’da zehirli yabancı otlar listesine alınmış ve eradikasyon çalışmalarına başlanmıştır (Miller, 2003). Bitkinin doğal düşmanları tespit edilmeye çalışırken Tütün Hafif Yeşil Mozaik Virüsü (Tobacco mild green mosaic tobamovirus = TMGMV)’nün S. viarum’da zarar verdiği tespit edilmiştir (Resim 9). Virüs, inoküle edildikten 2-3 hafta sonra istilacı bitkinin tüm dönemlerinde ani bir solgunluk ve ölüm meydana getirmektedir (Charudattan ve ark., 2003). Florida’da TMGMV’nin istilacı bitkiye karşı etkinliği tarla koşullarında da denenmiş ve virüsün bitkiyi %99 oranında etkilediği ve her bitkinin 3-5 yaprağına yapılan inokulasyonun bitkiyi öldürmek için yeterli olduğu belirtilmiştir. 58 farklı familyaya ait 174 cinste bulunan 400 bitki üzerinde yürütülen konukçuya özelleşme testleri sonucunda sadece biber ve tütünde hastalık belirtilerine rastlanmıştır. TMGMV böcek veya nematodlarla taşınmayan bir virüs olduğu da dikkate alındığında virüsün söz konusu bitkiye karşı biyoherbisit olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır (Charudattan, 2005b). 

3.2.5. Amaranthus palmeri S. Wats (Amaranthaceae)’nin Mikrobiyal Etmenlerle Kontrolü 

Amaranthus palmeri, Avrupa, Asya, Avustralya ve Kuzey Amerika’nın Batı bölgelerinde hızla yayılan istilacı bir türdür (Steckel, 2007). Bu önemli yabancı otun triazine, acetolactate-synthase inhibitorü ve dinitroaniline herbisitlerine dayanıklılık geliştirdiği bilinmektedir (Gossett ve ark., 1992; Horak ve Peterson, 1995; Vencill ve ark., 2008). Glyphosate’a dayanıklı kültür bitkilerinde glyphosate içeren herbisitlerle kontrolü sağlanabilmektedir. Ancak son yıllarda bu türün glyphosate’a karşı da dayanıklılık kazandığı tespit edilmiştir (Steckel, 2007; Norsworthy ve ark., 2008). Bu yüzden istilacı türün mücadelesinde alternatif yöntemler araştırılmaya başlanmıştır. Sürvey çalışmalarında bitki üzerinde saptanan Myrothecium verrucaria (Alb. & Schwein.) ile laboratuvar ve sera şartlarında yapılan denemelerde fungusun hem glyphosate’a dayanıklı hem de hassas genotipleri başarılı bir şekilde baskı altına aldığı belirlenmiştir (Hoagland ve ark., 2013). 

3.2.6. Euphorbia esula L. (Euphorbiaceae)’nın Mikrobiyal Etmenlerle Kontrolü 

İstilacı bir tür olan Euphorbia esula’nın bitki patojeni funguslar ve böcek interaksiyonunun biyolojik mücadelesinde kullanılması amacıyla yapılan çalışmada; bitki patojeni fungus olarak, Fusarium oxysporum Schlecht. emend. Snyder & Hansen ve Rhizoctonia solani L.G. Kühn, böcek olarak ise Aphthona spp. (Coleoptera: Chrysomelidae)’nin ergin ve larvaları kullanılmıştır. Yapılan çalışma sonucunda bitki başına 5–15 böcek uygun bulunurken, böcek sayısı sabit tutulup her iki fungusunda inokulumu arttırıldığında E. esula’nın zarar görme oranın arttığı tespit edilmiştir. Hedef yabancı otun mücadelesinde bitki patojeni fungusların Aphthona spp.’ye oranla daha etkili olduğu vurgulanmıştır (Caesar, 2003). 

3.2.7. Impatiens glandulifera Royle (Balsaminaceae)’nın Mikrobiyal Etmenlerle Kontrolü 

Impatiens glandulifera Avrupa, Kuzey Amerika, Yeni Zelanda ve Asya’nın bir kısmında istilacı olan, sulak alanların kenarlarında yetişen ve hızlı gelişen bir bitkidir. Bitki istilacı olduğu alanlarda omurgasız faunası ve bitki florası üzerinde etkili olarak biyoçeşitliliği önemli derecede azaltmaktadır. Bu türe karşı 2006 yılında İngiltere’de biyolojik mücadele çalışmaları başlatılmıştır. Bu kapsamda bitkinin anavatanı olan Batı Himalaya’larda doğal düşmanlarının tespiti için sürveyler gerçekleştirilmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda bir fungus türü olan Puccinia komarovii’nin hedef türü önemli derecede zararlandırdığı belirlenmiştir (Resim 10). Halihazırda konukçu özelleşme testleri devam etmekte olup, fungusun gerek İngiltere’de gerekse Avrupa’nın diğer ülkelerinde önemli bir biyolojik mücadele ajanı olacağı düşünülmektedir (Pratt ve ark., 2013). 

3.2.8. İstilacı Bitkilerin Mikrobiyal Etmenlerle Kontrolüne İlişkin Olarak Ülkemizde Yürütülen Çalışmalar 

Ülkemizde istilacı yabancı otların mikrobiyal etmenlerle biyolojik mücadelesi ile ilgili herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Diğer taraftan genel olarak yabacı otların biyolojik kontrolüne ilişkin araştırmalar (daha ziyade fungal etmenlerle biyolojik mücadele) ise sadece tespit niteliğindeki çalışmalardır (Bremer ve ark., 1947; Erciş ve Siren, 1988; Erciş, 1989; Nemli, 1991; Aktaş ve Tunalı, 1994; Demirci ve Zengin, 1995; Tamer ve Altan, 1995; Demirci ve ark., 1997; Erper ve ark., 1997; Uygur ve ark., 1999; Bahçecioğlu ve Yıldız 2005; Bahçecioğlu ve ark., 2006; Karamanlı ve ark., 2007; Tunalı ve ark., 2009; Uygur ve ark., 2009; Özaslan ve ark., 2011; Asav, 2011; Asav ve ark., 2015). Yabancı otlar üzerinde saptanan bu fungal patojenlerin etkinlik çalışmaları dahi son derece sınırlı kalmıştır. Bu sebeple ülkemizde her geçen gün artan oranda sorun oluşturan istilacı bitkiler başta olmak üzere yabancı otların mikrobiyal etmenlerle biyolojik kontrolüne ilişkin detaylı çalışmalara ağırlık verilmelidir. 

3.3. İstilacı Bitkilerin Mücadelesinde Memelilerin Kullanımı 

İstilacı bitkilerin idaresinde hayvan otlatma bir mücadele yöntemi olarak değerlendirilmekle birlikte, bu bitkilerin eradikasyonu için tek başına yeterli değildir. Zira küçükbaş ve büyükbaş çiftlik hayvanları polifag herbivorlardır. Bu sebeplede hayvan otlatma diğer mücadele yöntemleri (herbisit veya diğer biyolojik ajanlar) ile kombine edildiğinde istilacı bitkilerin kontrolündeki başarı oranı artacaktır (Tu ve ark., 2001). Hayvan otlatma ile istilacı bitkilerle mücadelede başarılı olabilmek için dikkat edilmesi gereken hususların başında hayvan seçimi ve otlatma zamanının doğru tayini gelmektedir. Otlatma zamanının doğru tayin edilmesi için de otlatılan bitkilerin fenolojilerinin iyi bilinmesi gerekir. Bitkiler tohum oluşturduktan sonra hayvanlar otlatılmamalıdır. Geç dönemlerde yapılacak bir otlatma özellikle tek yıllık istilacı bitkilerin yayılmasına neden olabilir. Çünkü bazı yabancı ot tohumlarının koyunun sindirim sisteminden geçtikten sonra bile %50’nin üzerinde canlılığını ve çimlenme kabiliyetini koruduğu bilinmektedir (Özer, 1982; Özer ve ark., 2001). Diğer taraftan bazı bitkiler belli dönemlerde hayvanlar tarafından tercih edilir. Örneğin Bromus tectorum L. tohum oluşturmadan önceki dönemlerde büyükbaş hayvanlar tarafından otlanır. Bitki tohum bağladıktan sonra oluşan sert başak kısmı hayvanların ağız ve boğaz dokusunda yaralanmalara neden olur (Tu ve ark., 2001). Hayvan otlatma ile yabancı ot kontrolünde sürekli ve aşırı otlatmadan da kaçınmak gerekir. Aşırı otlatma, arzu edilen bitki türlerin yok olmasına ve istilacı bitkilerin daha büyük sorun olarak ortaya çıkmasına neden olmaktadır (Ditommaso, 2000). Çiftlik hayvanlarının yem tercihleri, otlama alışkanlıkları ve seçici kabiliyetleri birbirlerinden farklı olduğu da gözden uzak tutulmamalıdır. Sığırlar genellikle buğdaygilleri tercih ederken, koyunlar geniş yapraklı yabancı otları tüketebilirler. Çiftlik hayvanlarının yabancı otlara karşı biyolojik mücadele ajanı olabilmesi için dört temel şartın sağlanması gereklidir. Bunlar; a. Çiftlik hayvanları tarafından hedef yabancı ot yem olarak kabul edilmeli, b. Hedef yabancı otun yıl içerisinde daha hassas olduğu farklı dönemleri olmalı, c. Hedef yabancı otun bulunduğu yerde diğer arzu edilen türler olmamalı, d. Hedef yabancı otla beslenen çiftlik hayvanı sürekli olarak kontrol edilmelidir (Brock, 1988). Koyunlar istilacı bir tür olan Euphorbia esula L.’nın kontrolü için bilinen en eski kayıttır. Koyunlar E. eslua ile vejetasyon döneminin ilk 1-3 hafta düzenli olarak otlamazlarken yaz aylarında bitkinin tüketimi %40–50 artmaktadır. Ayrıca bitkinin koyunlara olumsuz bir etkisi de olmamaktadır. Nitekim E. eslua ile bulaşık meralarda otlatılan koyunların ağırlık artışları ile bu yabancı ottan ari alanlarda beslenen koyunların ağırlık artışları arasında önemli bir farklılığın olmadığı gözlemlenmiştir (Landgraf ve ark., 1984). Yine diger bir istilacı yabancı ot olan Persicaria perfoliata ile mücadelede ABD'de koyunların kullanıldığı, otlatmayla bitkinin çiçek sayısında önemli düzeyde azalma olduğu ve bitkinin tohum üretemediği belirtilmiştir. Ayrıca koyunların otlatıldığı alanlarda P. perfoliata’nın yoğunluğunun azaldığı ve yerli bitki türlerinin tekrar ortaya çıktığı görülmüştür (Girard ve Kleppel, 2011). Keçilerde koyunlar gibi geniş yapraklı bitkileri tercih ederler ve özellikle istilacı çalı formundaki bitkilerin mücadelesinde kullanılabilirler. En önemli istilacı bitkiler sınıfında yer alan Pueraria montana (Lour.) Merr. ile mücadelede keçiler kullanılabilmektedir. Ancak P. montana bitkilerinin başarı ile kontrol altına alınabilmesi için 2-4 yıl otlatmaya ihtiyaç duyulmaktadır (Randall, 1996). 

3.4. İstilacı Bitkilerin Mücadelesinde Balıkların Kullanımı 

Sucul bitkilerin kontrolünde kullanılan yöntemlerin uzun dönem etkili, yüksek derecede seçici, düşük maliyetli ve yan etkileri olabildiğince düşük olması önemlidir. Bu çerçeveden sulak alanlarda sorun oluşturan istilacı bitkilerin kontrolünde en uygun ve etkili yöntemlerin başında balıkların kullanılması suretiyle yapılan biyolojik mücadele çalışmaları gelmektedir. Sucul yabancı otların kontrolünde Tilapia spp., Metynnis roosevelti Eig., Mylossoma argenteum Ahl., Cyprinus carpio L., Hypophthalmichthys molitrix Val. ve Ctenopharyngodon idella Val. kullanılan başlıca balık türlerindendir. Bunlar içerisinden C. idella (Sazan Balığı) önemli miktarda sucul bitki tüketebilme yeteneğiyle en etkin tür olarak öne çıkmıştır (Çizelge, 4). Zira bu balığın uygun şartlarda bir gün içerisinde kendi ağırlığı kadar bitki tükettiği belirlenmiştir (Pipalavo, 2006). Sazan Balığı’nın anavatanı Doğu Asya olup, sucul yabancı otların kontrolü için dünyanın diğer bazı ülkelerine ithal edilerek kitle halinde üretimleri ve salımları gerçekleştirilmiştir. Avrupa ülkeleri içerisinde Çekoslovakya (1961 yılı), Macaristan (1963 yılı), Polonya (1964 yılı), Bulgaristan ve Almanya (1965 yılı) başarılı salımların gerçekleştirildiği ülkelerdendir. 1965 yılından itibaren Avrupa’da Sazan Balığı üretim ve salım çalışmaları yavaşlamış olsa da Asutralya, Belçika, Danimarka, İngiltere, Fransa, İngiltere, İsviçre, İsveç, Hollanda ve Almanya gibi ülkelerde sucul yabancı otların mücadelesinde Sazan Balığı kullanımı neredeyse tek yöntem olarak kabul görmektedir (Van zon, 1977; Müller, 1995). Ayrıca ABD, Güney Amerika, Malezya, Singapur, Tayland, Filipinler, Mısır ve Avustralya’da da Sazan Balığı salımıyla sucul alanlarda başarılı biyolojik mücadele çalışmaları gerçekleştirilmiştir (Opuszynski ve Shireman, 1995). Sazan Balığı’nın üretim ve salımıyla gerçekleşen başarılı biyolojik mücadele uygulamalarının yanında zaman zaman bazı olumsuzluklarda ortaya çıkmıştır. Bu balık türü, uzun mesafelere göç etme yeteneğine sahip olduğundan hedef yabancı otların bulunduğu alanlara salındıktan kısa süre içerisinde çok daha uzak alanlara yayılarak farklı gölet ve akarsulara ulaşabilmektedirler. Çok oburca beslendiklerinden bulunduğu alanlarda diğer hedef dışı bitkileri de tüketmekte, yerel balık ve diğer omurgasızlarla rekabete girmektedir. Bu sebeplede son zamanlarda yapılan salım çalışmalarında bu durumlar göz önünde bulundurulmakta ve daha kontrollü şartlarda salım işlemi gerçekleştirilmektedir (Jordan, 2003).

4. KAYNAKÇA

AKTAŞ H., TUNALI B. (1994) Graminae Familyasından Bazı Yabancı Otlarda Görülen Rastık Türlerinin Saptanması, Türkiye 3. Biyolojik Mücadele Kongresi, 1994, İzmir Entomoloji Derneği Yayınları: No:7, 331-340.
ALBER G., DEFAFO G., SEDLAR L., KERN H. (1985) Damage to Senecio jacobaea by the Rust Fungus Puccinia expansa Proc. VI Int. Symp. Biol. Contr. Weeds, Vancouver, Canada Delfosse, E.S. (ed.). Agric. Can., 587-592 ALLENDORF F.W., LUNDQUlST L. L. (2003) Introduction: Population Biology, Evolution, and Control of Invasive Species. Conserv. Biol., 17, 24-30.
ANDERSON F., MCLAREN D., BARTON J. (2010) Studies to Assess the Suitability of Uromyces pencanus as a Biological Control Agent for Nassella neesiana (Poaceae) in Australia and New Zealand. Australasian plant pathology, Vol.39, No.1, (January 2010), pp. 69-78.
ANONİM (2002) US Environmental Protection Agency Office of Pesticide Programs. Biopesticide Registration Action Document Puccinia thlaspeos ‘strain woad' (PC Code 006489). http://www.epa.gov/opp00001/chem_search/reg_actions/registration/decision_PC- 006489_1-Jun-02.pdf
ANONİM (2005) Alternaria destruens Strain 059 (028301) Fact sheet. http://www.epa.gov/opp00001/chem_search/reg_actions/registration/fs_PC-028301_05-Apr-05.pdf
ANONİM (2007a) Ecology and Management of Common St. Johnswort (Hypericum perforatum L.) http://www.nrcs.usda.gov/Internet/FSE_DOCUMENTS/nrcs144p2_053956.pdf
ANONİM (2007b) Invasives Database, Tribulus terrestris http://www.texasinvasives.org/plant_database/detail.php?symbol=TRTE
ANONİM (2013) National invasive Species Information Center, http://www.invasivespeciesinfo.gov/plants/
ANONİM (2014a) Asia - Pacific Forest Invasive Species Network Mimosa diplotricha http://www.fao.org/forestry/13377-0977cb34791475aa6a7a360640f09778.pdf
ANONİM (2014b) Rush skeletonweed (Chondrilla juncea L.) in the northern Great basin http://www.fs.fed.us/rm/boise/research/shrub/projects/documents/shaw_rust_tech_transfer 110107.pdf
ANONİM (2014c) Inundative Control Using Bioherbicides. The Biological Control of Weeds Book. www.landcareresearch.co.nz/(Erişim tarihi: 12.12.2014)
ASAV Ü. (2011) Trabzon İli Mera Alanlarındaki Önemli Yabancı Ot Türlerinin Yaygınlığı ile Bunların Üzerindeki Fungal Etmenler ve Etkinliklerinin Saptanması, G.O.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü. Basılmamış Doktora Tezi.
ASAV Ü., KADIOĞLU İ., YANAR Y. (2015) Trabzon İli Mera Alanlarındaki Önemli Yabancı Ot Türleri Üzerinde Bulunan Fungal Etmenlerin Belirlenmesi. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. 32 (1), 17-22.
BAHÇECİOĞLU Z., YILDIZ B. (2005) A Study on the Microfungi of Sivas Province, Turkish Journal of Botany, 29, 23-44.
BAHÇECİOĞLU Z., KABAKTEPE Ş., YILDIZ B. (2006) Microfungi İsolated from Plants in Kahramanmaraş Province, Turkey. Turkish Journal of Botany, 30, 419-434.
BARRETO R., CHARUDATTAN R., POMELLA A., HANADA R. (2000) Biological Control of Neotropical Aquatic Weeds with Fungi, Crop Protection 19, 697-703
BARTON J., FOWLER S. V., GIANOTTI A. F., WINKS C. J., De BEURS M., ARNOLD G. C., FORRESTER G. (2007). Successful Biological Control of Mist Xower (Ageratina riparia) in New Zealand: Agent Establishment, İmpact and Benefits to the Native Flora. Biol. Control 40: 370-385.
BATRA S. W. T. (1981) Biological Control of Weeds: Principles and Prospects. Beltsville Symposium on Agricultural Research No. 5, Biological Control in Crop Production. (ed. Papavizas, G.C.), Granada London, 45-59.
BLOsSeY B., NOTZOLD R. (1995) Evolution of Increased Competitive Ability in Invasive Non indegenous Plants: a Hypothesis. Journal of Ecology, 83, 887-889.
BOUGHTON A. J., PEMBERTON R. W. (2009) Establishment of an Imported Natural Enemy, Neomusotima conspurcatalis (Lepidoptera; Crambidae) Against an Invasive Weed, Old World Climbing Fern, Lygodium microphyllum, in Florida. Biocontrol Science and Technology 19, 769-772.
BOURCHIER R., HANSEN R., LYM R., NORTON A., OLSON D., RANDALL C. B., SHWARZLANDER M., SKINNER L. (2006) Biology and Biological Control of Leafy Spurge. Forest Health Technology Enterprise Team, USDA.
BOYETCHKO S.M., PENG G. (2004): Challenges and Strategies for Development of Mycoherbicides. In: Fungal Biotechnology in Agricultural, Food, and Environmental Applications (ed. by Arora D.K.). Marcel Dekker, NewYork, 11-121.
BOYETTE C.D., WALKER H.L., ABBAS H.K. (2002) Control of Kuduz with a Fungal Pathogen Derived from Myrothecium verrucaria. Biocontrol Science and Technology, 11: 677-684.
BREMER H., İŞMEN H.,^ KAREL G., ÖZKAN H.M. (1947) Türkiye'nin Parazit Mantarları Üzerinde İncelemeler, İ.Ü.Fen Fak.Mec.Seri B 12,Fasc:2:122:-172.
BROOKS M. L., PYKE D. A. (2001) Invasive Plants and fire in the Deserts of North America. Pages 1-14 in K.E.M. Galley and T.P Wilson (eds.). Proceedings of the Invasive Species Workshop: The Role of Fire in the Control and Spread of Invasive Species.
BROCK J.H. (1988) Livestock: Biological control in brush/weed management programs. Rangelands, 10: 32-34.
BURROWS N. J., LUKITSCH B. V., LIBERATO J. R. (2012) Rediscovery of the Rust Diabole cubensis, Released as a Classical Biological Control Agent Against the Invasive Weed Mimosa pigra in Australia, Australasian Plant Dis. Notes 7:171-175
CAESAR J. A. (2003) Synergistic Interaction of Soilborne Plant Pathogens and Root-attacking Insects in Classical Biological Control of an Exotic Rangeland Weed. Biological Control, Volume 28, Issue 3, Page 387.
CARL K. P. (1982) Biological Control of Native Pests by introduced Natural Enemies. Biological Control News and Information 3: 190-200.
CHARUDATTAN R. ELLOIOTT M., DEVALERIO J., HIEBERT E., PETTERSEN M., (2003) Biological Control of the Noxious Weed Solanum viarum by Tobacco Mild Green Mosaic Tobamo Virus. Poster, Proc. 8th Intl. Cong. Plant Pathol., Christchurch, New Zealand
CHARUDATTAN R. (2005a) Ecological, Practical and Political Inputs into Selection of Weed Targets: What Makes a Good Biological Control Target? Biol. Control, 35, 183-196.
CHARUDATTAN R. (2005b) Use Of Plant Pathogens As Bioherbicides to Manage Weeds in Horticultural Crops Proc. Fla. State Hort. Soc. 118:208-214.
CHARUDATTAN R. (2010) Microbial Control of Weeds. www.invasivespeciesinfo.gov/
COCK M. J. W., VAN LENTEREN J. C., BRODEUR J., BARRATT B.I.P., BIGLER F., BOLCKMANS K., CÖNSOLI F. L., HAAS F., MASON P.G., PARRA J.R.P. (2010) Do new Access and Benefit Sharing Procedures Under the Convention on Biological Diversity Threaten the Future of Biological Control? BioControl 55: 199-218.
COLPETZER K., HOUGH-GOLDSTEIN J., DING J., FU W. (2004) Host Specificity of the Asian Weevil, Rhinoncomimus latipes Korotyaev (Coleoptera: Curculionidae), a Potential Biological Control Agent of Mile-A-Minute weed, Polygonum perfoliatum L. (Polygonales: Polygonaceae). Biological Control 30, 511-522.4
COMbElLAK J.H. (1987) Weeds in Cropping-Their Cost to the Australian Economy. Plant Protection Quarterly, 2: 2.
COOPER R.J., HENDERLONG P.R., STREET J., KARNOK, K.J. (1987) Root Growth, Seedhead Production and Quality of Annual Bluegrass as Affected by Mefluidide and Wetting agent. Agronomy Journal 79, 929-934.
CORNWALLIS L.J., STEWART A., BOURDOT G.W., GAUNT R.E., HARVEY I. C., SAVİLLE J. (1999) Pathogenicity of Sclerotinia sclerotiorum on Ranunculus acris in Dairy Pasture. Biocontrol Science and Technology, 9, 365 - 377.
COULSON J.R. (1977) Biological Control of Alligator weed, 1959-1972. A Review and Evolution. ARS-USDA Technical Bulletin No. 1547, 98 pp.
CRAWLEY M. J. (1987) What Makes a Community Invasible? Colonization, Succession and Stability (ed: Gray A. J., Crawley M. J., Edwards P. J.), Blackwell Scientific Publications, Oxford,. Pp: 429453.
CRISTOFARO M., HAYAT R., GULTEKIN L., TOZLU G., ZENGIN H., TRONCI C., LECCE F., SAHIN F., sMiTH L. (2002) Preliminary Screening of New Natural Enemies of Yellow Starthistle, Centaurea solstitialis L. (Asteraceae) in Eastern Anatolia. Türkiye 5. Biyolojik Mücadele Kongresi Bildiri Özetleri, (4-7 Eylül, 2002), Erzurum, 287-295.
CRISTOFARO M., HAYAT R., GULTEKIN L., TOZLU G., TRONCI C., LECCE F., PAOLINI A., SMITH L. (2006) Arthropod Communities Associated with Centaurea solstitialis L. in Central and Eastern Anatolia. Vlllth European Congress of Entomology, September 17-22, 2006, İzmir, Turkey, Abstract Book, p. 148-149.
CRISTOFARO M., Dl CRISTINA F., GERBER E., HAYAT R., HINZ H. L. (2010) Explorations and Preliminary Host Range Tests for the Selection of Specific Candidates for the Biological Control of Perennial Pepperweed, Lepidium latifolium (Brassicaceae). 15th Symposium of EWRS (European Weed Research Society), Session 5, Invasive Plants and Biocontrol, Kaposvar, Hungary, p 233 (abstract).
DEBACH P. (1964) Successes, Trends and Future Possibilities. In Biological Control of Insect Pests and Weeds (Eds. P. DeBach and E.l. Schlinger), 673-713.
DELEN N., TOSUN N. (1997) Türkiye'de Pestisit Kullanımının Toksikolojik Değerlendirilmesi, Ulusal Toksikoloji Kongresi, Ankara, 314 - 317.
DELEN N., KINAY P., YILDIZ F., YILDIZ M., ALTINOK H., UÇKUN Z. (2010) Türkiye Tarımında Kimyasal Savaşımın Durumu ve Entegre Savaşım Olanakları. Türkiye Ziraat Mühendisliği VII. Teknik Kongresi, s: 609-625.
DEMİRCİ E., ZENGİN H. (1995). Patates Ekim Alanlarında Bulunan Yabancı Otlardan İzole Edilen İki Nukleuslu Rhizoctonia'ların Anastomosis Grupları, Türkiye Fitopatoloji Kongresi, 26 - 29 Eylül 1995, 44 - 48 s.
DEMİRCİ E., ZENGİN H., EKEN C., TAMER A.Ü. (1997) Erzurum İlinde Yabancı Otlarda Saptanan Parazit Funguslar, Türkiye II. Herboloji Kongresi, pp:55. 1-4 Eylül 1997 Ayvalık/İzmir.
DHILEEPAN K. (2003) Seasonal Variation in the Effectiveness of the Leaf-feeding Betle Zygogramma bicolorata (Coleoptera: Chrysomelidae) and Stem-galling Moth Epiblema strenuana (Lepidoptera: Tortricidae) as Biocontrol Agents on the Weed Parthenium hysterophorus (Asteraceae). Bulletin of Entomological Research 93, 393-401.
DHILEEPAN K., SNOW E.L., RAFTER M. A., TREVINO M., MCCARTHY J., SENARATNE K.A.D.W. (2007a) The Leaf-tying Moth Hypocosmia pyrochroma (Lep., Pyralidae), a Hostspecific Biological Control Agent for Cat's Claw Creeper Macfadyena Unguis-cati (Bignoniaceae) in Australia. Journal of Applied Entomology 131, 564-568.
DHILEEPAN K., TREVINO M., SNOW E.L. (2007b) Specificity of Carvalhotingis Visenda (Hemiptera: Tingidae) as a Biological Control Agent for Cat's Claw Creeper Macfadyena unguis-cati (Bignoniaceae) in Australia. Biological Control 41, 283-290.
DIAZ R., OVERHOLT W.A., SAMAYOA A., SOSA F., CORDEAU D., MEDAL J. (2008) Temperature-dependent Development, Cold Tolerance, and Potential distribution of Gratiana boliviana (Coleoptera: Chrysomelidae), a Biological Control Agent of Tropical Soda Apple, Solanum viarum (Solanaceae). Biocontrol Science and Technology 18, 193­207.
DING J., FU W., REARDON R., WU Y., ZHANG G. (2004) Exploratory survey in China for Potential Insect Biocontrol Agents of Mile-a-minute Weed, Polygonum perfoliatum L., in Eastern USA. Biological Control 30: 487-495.
DITOMMASO A. WATSON A.K. (1995) Impact of a Fungal Pathogen, Colletotrichum coccodes on Growth and Competitive Ability of Abutilon theophrasti New Phytol., 131. 51­60
DITOMMASO J.M. (2000) Invasive Weeds in Rangelands: Species, Impacts, and Management. Weed Science: Vol. 48, No. 2, pp. 255-265.
DRAY F.A., CENTER T.D. (1992) Biological Control of Pistia stratiotes L. (Waterlettuce) Using Neohydronomus affinis Hustache (Coleoptera: Curculionidae). Miscellaneous Paper A-92- 1. U.S. Army Engineers, Waterways Experiment Station, Vicksburg, MS.
DUNCAN C.L. (2001) Knapweed Management: Another Decade of Change. Proceedings of the First International Knapweed Symposium of the Twenty-First Century, (ed L. Smith), pp. 1-7. United States Department of Agriculture, Agricultural Research Service, Albany, California.
EKHADORI F., UYI O.O., IKUENOBE C.E., OKEKE C.O. (2013) The Distribution and Problems of the Invasive Alien Plant, Mimosa diplotricha C. Wright ex Sauvalle (Mimosaceae) in Nigeria. American Journal of Plant Sciences, 4: 866-877 .
ERCİŞ A., SİREN S. (1988) Çıtlık Pasının (Puccinia chondrilla Bub et. Syd.) bazı İllerin Buğday-Nadas Alanlarında Yayılışı, Hastalandırma Oranı ve Çıtlık (Chondrilla juncea L.) Bitkilerinin Biyolojik Mücadelesinde Kullanım Olanakları, V. Türkiye Fitopatoloji Kongresi Bildiri Özetleri, 80 s.
ERCİŞ A. (1989) Orta Anadolu Bölgesi Buğday Ekim Alanlarındaki Önemli Yabancı otlarda Hastalık Meydana Getiren Fungal Etmenlerin Saptanması, Ankara Üniv. Fen Bilimleri Enst., Doktora Tezi, Ankara, 140 s.
ERPER İ., MENNAN H., HATAT G. (1997) Samsun İlinde Önemli Bazı Yabancı Ot Türlerinin Biyolojik mücadelesinde Kullanılabilecek Fungal Etmenlerin araştırılması, Türkiye II. Herboloji Kongresi, pp:127. 1-4 Eylül 1997 Ayvalık/İzmir.
EVANS H.C., TOMLEY A.J. (1994) Studies on the Rust, Maravalia cryptostegiae, a Potential Biological Control Agent of Rubbervine Weed, Cryptostegia grandiflora (Asclepiadaceae: Periplocoideae), in Australia. III Host Range. Mycopathologia 126: 93-108.
EVANS H.C. (2002) Plant Pathogens for Biological Control of Weeds. In: Waller JM, Lenne JM and Waller sJ (eds) Plant Pathologist's Pocketbook, 3rd edn, pp 366-378. CAB International, Wallingford, UK
FLANAGAN L.G., HILLS L.A., WILSON C.G. (2000) The Successful Biological Control of Spinyhead Sida, Sida acuta [Malvaceae], by Calligrapha pantherina (Col: Chrysomelidae) in Australia's Northern Territory. Proceedings of the X International Symposium on Biological Control of Weeds 4-14 July 1999, Montana State University, Bozeman, Montana, USA Neal R. Spencer [ed.]. pp. 35-41
GARDNER D.E. (1999) Septoria hodgesii sp. nov.: a Potential Biocontrol Agent for Myrica faya in Hawaii. Mycotaxon 70, 247-253.
GERBER E., SCHAFFNER U., GASSMANN A., HINZ H.L., SEIER M., MULLER-SCHARER H. (2011) Prospects for biological control of Ambrosia artemisiifolia in Europe: learning from the past. Weed Research.
GIRARD C.B., KLEPPEL G.S. (2011) Intensive Rotational Grazing of Romney Sheep as a Control for the Spread of Persicaria perfoliata. Section III: 1-22 In D.J. Yozzo, S.H. Fernald and H. Andreyko (eds.), Final Reports of the Tibor T. Polgar Fellowship Program, 2009. Hudson River Foundation.
GİRAY H., NEMLİ Y. (1983) İzmir İlinde Orobanche'ın Doğal Düşmanı Olan Phytomyza orobanchia Kalt. (Diptera, Agromyzidae)'ın Morfolojik Karakterleri, Kısaca Biyolojisi ve Etkinliği Üzerinde Araştırmalar. Türkiye Bitki Koruma Dergisi, 7:183-192.
GOEDEN R. D. (1988) A Capsule History of Biological Control of Weeds. Biocontrol News and Information 9: 55-61.
GOEDEN R.D. (1999) Projects on Biological Control of Russian Thistle and Milk Thistle in California: Failures that Contributed to the Science of Biological Weed Control. In: Spencer N., Noweierski R., eds. Abstracts of the 10th International Symposium on Biological Control of Weeds. Montana State University, Bozeman, MT, USA, 27.
GOSSETT B.J., MURDOCK E.C., TOLER J.E. (1992) Resistance of Palmer Amaranth (Amaranthus palmeri) to the Dinitroaniline Herbicides. Weed Technology 6: 587-591.
GREAVES M.P. (1991) Integration of Biological Control Agents With Chemical Pesticides In: Te Beest, D.O. Microbial Control of weeds, 189:208, Champman und Hall, London.
GREVSTAD F.S., STRONG D.R., GARCIA-ROSSI D., SWITZER R.W., WECKER M.S. (2003) Biological Control of Spartina alterniflora in Willapa Bay, Washington Using the Planthopper Prokelisia marginata: Agent Specificity and Early Results. Biological Control 27, 32-42.
GRODOWİTZ M. J., SMART R. M., DOYLE R. D., OWENS C. S., BARE R., SNELL C., FREEDMAN J., JONES H. (2003). Hydrellia pakistanae and H. balciunasi Insect Biological Agents of hydrilla: Boon or Bust? pp. 529-538. In: J. M. Cullen, D. T. Briese, D. J. Kriticos, W. M. Lonsdale, L. Morin and J. K. Scott (eds.). Proceedings of the XI International Symposium on Biological Control of Weeds, Canberra, Australia.
HARLEY K.L.S., KASSULKE R.C., SAND, D.P.A., DAY M.D. (1990) Biological Control of Water lettuce, Pistia stratiotes [Araceae] by Neohydronomus affinis [Coleoptera: Curculionidae]. Entomophaga 35, 363-374.
HARLEY K.L.S., FORNO I.W. (1992) Biological Control of Weeds, a Handbook for Practitioners and Students, Melbourne, Inkata Press. 74 p.
HAYAT R., CRISTOFARO M., GÜLTEKİN L. (2013) Geniş Yapraklı Tere (Lepidium latifolium)’nin Mücadelesinde Yeni Bir Biyolojik Kontrol Ajanı, Lasiosina deviata Nartshuk (Diptera: Chloropidae). Ispartek-2013 Proje Pazarı, 15-17 Mayıs 2013, Isparta (poster).
HEARD T.A., PAYNTER Q. (2009) Mimosa pigra (Leguminosae). In: Muniappan, R., Reddy, G.V.P., Raman, A. (Eds.), Biological Control of Tropical Weeds Using Arthropods. Cambridge University Press, Cambridge, UK, pp. 256-273.
HILL M.P., CILLIERS C.J. (1999) Azolla filiculoides Lamarck (Pteridophyta: Azollaceae), its Status in South Africa and Control. Hydrobiologia 415: 203-206.
HOAGLAND R.E., BOYETTE C.D., VAUGHN K. C., TEASTER N.D., STETINA K. (2012) Effects of Myrothecium verrucaria on Ultrastructural Integrity of Kudzu (Pueraria montana var. lobata) and Phytotoxin Implications. American Journal of Plant Sciences, 3, 1513-1519
HOAGLAND R.E., TEASTER N.D., BOYETTE C.D. (2013) Bioherbicidal effects of Myrothecium verrucaria on Glyphosateresistant and Susceptible Palmer amaranth Biotypes, Allelopathy Journal 31 (2): 367-376
HOBBS R. J., HUMPHRIES S. E. (1995) An Integrated Approach to the Ecology and Management of Plant Invasions. Conservation Biology, 9: 761-770. doi: 10.1046/j. 1523- 1739.1995.09040761.x.
HOLLOWAY J. K. (1964) Projects in biological control of weeds. In “Biological Control of Insect Pest and Weeds” P. DeBach (ed.), Chapman and Hall, London, 650-670.
HOLT R. D., HOCHBERG M. E. (2003) When is biological control evolutionarily stable (or is it)? Ecology 78:1673-1683.
HORAK M.J. PETERSON D.E. (1995) Biotypes of Palmer amaranth (Amaranthus palmeri) and Common Waterhemp (Amaranthus rudis) are Resistant to Imazethapyr and Thifensulfuron. Weed Technology 9: 192-195.
HOUGH-GOLDSTEIN J., LAKE E., REARDON R., WU Y. (2008) Biology and Biological Control of Mile-a-minute Weed, UsDA Forest Service, FHTET.
HOUGH-GOLDSTEiN J., MAYER M. A., HUDSON W., ROBBINS G., MORRISON P., REARDON R. (2009) Monitored Releases of Rhinoncomimus latipes (Coleoptera: Curculionidae), a Biological Control Agent of Mile-a-minute Weed (Persicaria perfoliata), 2004- 2008, Biological Control 51, 450-457.http://dx.doi.org/10.1890/0012- 9658(1997)078[1673:WIBCES]2.0.CO;2
HUFFAKER C. B. (1964) Fundamentals of Biological Weed Control. In “Biological Control of Insect Pest and Weeds” P. DeBach (ed.), Chapman and Hall, London, 631-649.
IMAIZUMI S., HONDA M., FUJIMORI T. (1999) Effect of Temperature on the Control of Annual bluegrass (Poa annua L.) with Xanthomonas campestris pv. poae (JT-P482). Biological control, Vol.16, No.1, (September 1999), pp.13-17
JAHROMI F. (2007) Effect of Environmental Factors on Disease Development Caused by the Fungal Pathogen Plectosporium alismatis on the Floating-leaf Stage of Starfruit (Damasonium minus), a Weed of Rice. Biocontrol science and technology, Vol.17, No.7-8, pp. 871-877
JOHNSON D.R. WYSE D.L. JONES K.S.(1996) Controlling Weeds with Phytopathogenic Bacteria. Weed Technology 10, 621-624.
JOHNSON DOUGLAS E. (1999) Surveying, Mapping, and Monitoring Noxious Weeds on Rangelands, In: Sheley, Roger L., Petroff, Janet K., eds. Biology and Management of Noxious Rangeland Weeds, Corvallis, OR: Oregon State University Press: 19-36.
JORDAN M. (2003) Grass Carp: Are They a Safe Biological Control Agent for Nuisance Aquatic Vegetation? http://www.invasive.org/gist/moredocs/cteide02.rtf
JOYE G. F. (1990) Biocontrol of Hydrilla with the Endemic Fungus Macrophomina phaseolina . Plant Dis. 74: 1035-1036.
JULIEN M.H. (1981) Control of Aquatic Alternanthera philoxeroides in Australia: Another Success for Agasicles hygrophila. In: Delfosse, E.S. (Ed.), Proceedings of the V International Symposium on Biological Control of Weeds, 22-29 July 1980. Brisbane, Australia, pp. 583-588.
JULEN M.H., BOURNE A.S. (1988) Alligator Weed is Spreading in Australia. Plant Protect. Quart. 3, 91-96.
JULIEN M., WHITE G. (1997) Biological Control of Weeds: theory and Practical Application. ACIAR Monograph No. 49 192pp.
JULIEN M.H., GRIFFITHS M.W. (1998) Biological Control of Weeds: A World Catalogue of Agents and their Target Weeds, 4th edn. CAB International, Wallingford, Oxon, UK, 223 pp
JULIEN M.H. (2001) Biological Control of Water Hyacinth with Arthropods: A review to 2000. In: Biological and Integrated Control of Water Hyacinth, Eichhornia crassipes (Julien MH, Hill MP, Center TD & Jianqing D eds.): 8-20. ACiAr Proceedings.
JULIEN M. H., HILL M. P., TIPPING P. W. (2009) Salvinia molesta D.S. Mitchell (Salviniaceae). In: Muniappan, R., Reddy, G.V.P., Raman, A., Gandhi, V.P. (Eds.), Weed Biological Control with Arthropods in the Tropics. Cambridge University Press, Cambridge, pp. 378-407.
KARAMANLI N., KADIOĞLU İ., YANAR Y. (2007) Tokat'ta Convolvulus arvensis L. (Tarla Sarmaşığı)'in Biyolojik Mücadelesinde Erysiphe convolvulinin Kullanılma Olanakları, Türkiye II. Bitki Koruma Kongresi Bildirileri, Isparta.
KEANE R.M., CRAWLEY M. J. (2002) Exotic Plant Invasions and the Enemy Release Hypothesis. Trends in Ecology & Evolution Vol.17 No.4.
KENNEDY A., JOHNSON B., STUBBS T. (2001) Host range of a deleterious rhizobacterium for biological control of downy brome. Weed science, Vol.49, No.6, (Nov-Dec 2001), pp. 792-797
KIELY T., DONALDSON D., GRUBE A. (2004) Pesticides Industry Sales and Usage: 200 and 2001 Market Estimates. U.S. Environmental Protection Agency, Washington DC 200460 /U.S.A.
KLINGMAN G. C., ASHTON F. M., NOORDHOFF L. J. (1982) Weed Science: Principes and Practices Second Edition. John Wiley and Sons, Inc., 448.
KOK L.T. MCAVOY T.J., MAYS W.T. (2003) Biological Control of Carduus thistles in Virginia a Long-term Perspective, Three Decades after the Release of Two Exotic Weevils Proceedings of the XI International Symposium on Biological Control of Weeds. Canberra, Australia, 27 April-2 May 2003, 554-558.
LACEY A. J. (1985) Weed Control. In Pesticide Application: Principles and Practice, P.T. Haskell (ed),456-485. Oxford: Oxsford University Press.
LANDIS D.A., SEBOLT D.C., HAAS M.J., KLEPINGER M. (2003) Establishment and Impact of Galerucella calmariensis L. (Coleoptera: Chrysomelidae) on Lythrum salicaria L. and Associated Plant Communities in Michigan. Biological Control 28, 78-91.
LOCKWOOD J.A., HOPPER M.F., MARCHETTI M. (2006) Invasion Ecology. Wiley-Blackwell Publications, London. Van Driesche, R., Hoddle, M., Center, T., 2008. Control of Pests and Weeds by Natural Enemies: An Introduction to Biological Control. Blackwell, Malden, MA, USA. 473 pp.
LODOS N. (1971) Yabancı Otlarla Biyolojik Savaş ve Yurdumuzda Tribulus terrestris L. (Demir dikeni, pıtrak) Üzerinde Bulunan İki Faydalı Böcek Türü: Macrolarinus lareynii ve M. lypriformis (Coleoptera: Curculionidae). Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 8 (2):55- 74.
MACK R. N., SİMBERLOFF D., LONSDALE W. M., EVANS H., CLOUT M., BAZZAZ F. A. (2000) Biotic Invasions: Causes, Epidemiology, Global Consequences, and Control. Ecological Applications 10:689-710.
MCCONNACHIE A.J., HILL M.P., BYRNE M.J. (2004) Field Assessment of a Frond-feeding Weevil, a Successful Biological Control Agent of Red Water Fern, Azolla filiculoides, in Southern Africa. Biological Control 29, 326-331.
MCCORMICK LARRY H., HARTWIG NATHAN L. (1995) Control of the Noxious Weed Mile-a- minute (Polygonum perfoliatum) in Reforestation, Northern Journal of Applied Forestry, 12 (3): 127-132.
MCFAYDEN R.E., TOMLEY A. J. (1981) The Successful Biological Control of Harrisia cactus (Eriocereus martini) in Quennsland. Proc. &th Aust. Weeds Conf. 1:139-43.
MCFADYEN R.E., HARVE G.J. (1990) Distribution and Control of Rubber vine, Cryptostegia grandiflora, a Major Weed in Northern Queensland. Plant Protection Quarterly 5: 152-155.
MCFAYDEN R.E. (2000) Successes in Biological Control of Weeds. Proceedings of the X International Symposium on Biological Control of Weeds 3 4-14 July 1999, Montana State University, Bozeman, Montana, USA Neal R. Spencer [ed.]. pp. 3-14.
MCFAYDEN R.E. (2012) Benefits From Biologıcal Control Of Weeds In Australia. Pak. J. Weed Sci. Res., 18: 333-340.
MCLAREN D.A., IRESON J. E. KWONG R. M. (2000) Biological Control of Ragwort (Senecio jacobaea L.) in Australia. Proceedings of the X International Symposium on Biological Control of Weeds 67, 4-14 July 1999, Montana State University, Bozeman, Montana, USA Neal R. Spencer [ed.]. pp. 67-79.
MEDAL J., OVERHOLT W., STANSLY P., RODA A., OSBORNE L., HIBBARD K., GASKALLA R., BURNS E., CHONG J., SELLERS B., HIGHT S., CUDA J., VITORINO M., BREDOW, PEDROSA-MACEDO J., WIKLER C. (2008) Establishment, Spread, and Initial Impacts of Gratiana boliviana (Chrysomelidae) on Solanum viarum in Florida. In: Julien, M.H., Sforza, R., Bon, M.C., Evans, H.C., Hatcher, P.E., Hinz, H.L., Rector, B.G. (Eds.), Proceedings XII International Symposium on Biological Control of Weeds. La Grande Motte, France, pp. 591-596.
MEJRI D., BERnEr D., SOUISSI T. (2010a) Evaluation of Puccinia carduorum for Biological Control of Carduus pycnocephalus in Tunisia. Biocontrol Science and Technology. Vol.20, No. 8, S: 787-790.
MEJRI D., GAMALERO E., TOMBOLINI R., MUSSO C., MASSA N., BERTA G., SOUISSI T. (2010b) Biological Control of Great Brome (Bromus diandrus) in Durum Wheat (Triticum durum): Specificity, Physiological Traits and Impact on Plant Growth and Root Architecture of the Fluorescent Pseudomonad Strain X33d. Biocontrol, Vol.55, No.4,(August 2010), pp. 561-572
MILLER J. H. (2003) Non native Invasive Plants of Southern Forests: A Field Guide for Identification and Control. USDA, Forest Service, Southern Research Station, General Technical Report SRS-62. Reprinted in 2006 by uSdA Forest Service Southern Research Station.
MO J., TREVINO M., PALMER W.A. (2000) Establishment and Distribution of the Rubber Vine moth, Euclasta whalleyi Popescu-Gorj and Constantinescu (Lepidoptera: Pyralidae) Following Its Release in Australia. Australian Journal of Entomology 39, 344-350.
MORALES-PAYAN J. P., CHARUDATTAN R., STALL W. M., DEVALERIO J.T. (2003) Efficacy of Dactylaria higginsii to Suppress Purple Nutsedge (Cyperus rotundus) in Pepper (Capsicum annuum) is Affected by Some Surfactants. Phytopathology 93 (Suppl.):S63
MORiN L., WDWARDS P.B. (2006) Selection of Biological Control Agents for Bridal Creeper: a Retrospective Review. Australian Journal of Entomology 45: 287-291
MOUL E. (1948) A Dangerous Weedy Polygonum in Pennsylvania', Rhodora, 50, 64-66.
MOUNTAIN W. L. (1989) Mile-a-minute (Polygonum perfoliatum L.) Update-Distribution, Biology, and Control Suggestions, Regulatory Hort. 15, 21- 24.
MULLER R. (1995) Besatzversuche mit Ostasiatischen Pflanzenfressenden Fischarten in der Schweiz. Schriftenreihe Umwelt: Fischerei. 236. p. 75.
MUNIAPPAN R., BAMBA J. (2000) Biological Control of Chromolaena odorata: Successes and Failures Proceedings of the X International Symposium on Biological Control of Weeds 81 4-14 July 1999, Montana State University, Bozeman, Montana, USA Neal R. Spencer [ed.]. pp. 81-85.
NACHTIGAL G.F. (2000) Development of a Microbial Biocontrol Agent for Egeria densa and Egeria najas. Ph.D. Thesis, UNESP-Jaboticabal, Brazil.
NEAL J.C., WILLIAMS N.D., NELSON E.B. (2003) Evaluating Off-target Movement of Xanthomonas campestris pv. poannua Following Application as a Biocontrol Agent for Poa annua on golf turf. Proceedings of the XI International Symposium on Biological Control of Weeds. Australia p:301-204.
NECHET K.L., BARRETO R., MIZUBUTI E. (2004) Sphaceloma poinsettiae as a Potential Biological Control Agent for Wild Poinsettia (Euphorbia heterophylla). Biological control: theory and applications in pest management, Vol.30, No.3, (July 2004), pp. 556-565,
NEMLİ T. (1991) Chondrilla Juncea'nın Puccinia chondrilla Bub Et. Syd. ile Biyolojik Savaşı Konusunda Araştırmalar, VI. Türkiye Fitopatoloji Kongresi Bildirileri, S: 209-212.
NEWMAN J.R., DAWSON F.H. (1999) Ecology, Distribution and Chemical Control of Hydrocotyle ranunculoides in the U.K. Hydrobiologia 415: 295-298.
NINSUWAN N., CHUENCHIT S., PETCHARAT V. (2011) Evaluation of Exserohilum longirostratum (Subram.) Sivan. for Biological Control of Dactyloctenium aegyptium (L.) Beauv. Journal of Agricultural Technology, Vol. 7(2): 463-473
NORSWORTHY J.K., GRIFFITH G.M., SCOTT R.C., SMITH K.L., OLIVER L.R. (2008) Confirmation and Control of Glyphosate-resistant Palmer amaranth (Amaranthus palmeri) in Arkansas. Weed Technology 22: 108-113.
OLIVER J. D., COILE NANCY C. (1994) Polygonum perfoliatum L. (Polygonaceae), the Mile- a-minute Weed, Botany Circular No. 29, Gainesville, FL: Florida Department of Agriculture & Consumer Services, Division of Plant Industry, 4 p.
OPUSZYNSKI K., SHİREMAN J.V. (1995) Herbivorous Fishes, Culture and Use for Weed Management. CRC Press. 223 pp.
ÖNDER F., KARSAVURAN Y. (1986) İzmir Çevresinde Çiriş Otu (Asphedolus microcarpus Viv.)‘na Karşı Uygulanacak Biyolojik Savaşta Capsodes infuscatus (Brul) (Heteroptera:Miridae)'un Etkinliği Üzerinde Gözlemler. Türkiye I. Biyolojik Mücadele Kongresi Bildirileri,12-14 Şubat Adana s: 270-279.
ÖNEN H., ÖZCAN S. (2010) İklim Değişikliğine Bağlı Olarak Yabancı Ot Mücadelesi. İklim Değişikliğinin Tarıma Etkileri ve Alınabilecek Önlemler. Ed: Sayılı M.,T.C. Kayseri Valiliği İl Tarım Müdürlüğü Yayın No:2, Fidan Ofset, Kayseri, sayfa:336-357.
ÖZASLAN C., BOYRAZ N., GÜNCAN A. (2011) Diyarbakır İli Buğday Ekim Alanlarında Bulunan Yabancı Otlar Üzerindeki Fungusların Tespiti ve Avena sterilis L.'nin Biyolojik Mücadelesinde Pyrenophora chaetomioides Speg.'in Etkinliğinin Belirlenmesi, Türkiye IV. Bitki Koruma Kongresi Bildirileri, Kahramanmaraş.
ÖZER Z. (1982) Koyun Sindirim Organları ve Gübre İhtimarının Bazı Yabancı Ot Tohumlarının Çimlenme Kabiliyet ve Güçlerine Etkileri Üzerinde Araştırmalar. Atatürk Üniversitesi Basımevi, Erzurum. 57 s.
ÖZER E.A., ÖZER Z. (1993) Yabancıot Kontrol Yöntemlerinin Tarihi Gelişimi ve Geleceği. Türkiye I. Herboloji Kongresi, 41-48, 3-5 Şubat, Adana.
ÖZER Z., KADIOĞLU İ., ÖNEN H.,TURSUN N. (2001) Herboloji (Yabancı Ot Bilimi), Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Yayınları, No:20, 412 sayfa.
PALMER W. A., HEARD T. A., SHEPPARD A.W. (2010) A Review of Australian Classical Biological Control of Weeds Programs and Research Activities over the Past 12 years. Biological Control, Vol:52, Issue 3, Pages 271-287.
PAOLINI A., TRONCI C., LECCE F., HAYAT R., DI CRISTINA F., CRISTOFARO M., SMITH L. (2008) A Lace Bug as Biological Control Agent of Yellow Starthistle, Centaurea solstitialis L. (Asteraceae): an Unusual Choice. In Proceedings of the XII International Symposium on Biological Control of Weeds (eds Julien, M.H., Sforza, R., Bon, M.C., Evans, H.C., Hatcher, P.E., Hinz, H.L. & Rector, B.G.), CAB International Wallingford, UK., 189-194.
PEMBERTON R. W. (2000) Predictable Risk to Native Plants in Weed Biological Control, 125:489-494, Oecologia.
PEMBERTON R.W. (2009) Proposed Field Release of Lilioceris sp. Near Impressa (Fabricius) (Coleoptera: Chrysomelidae), a Leaf and Bulbil Feeder of Air Potato, Dioscorea bulbifera L. (Dioscoreaceae) in Florida. Petition to Release a Biological Control Agent, Submitted February 2, 2009. On file at the U.S. Department of Agriculture, Agricultural Research Service Biological Control Documentation Center, National Agricultural Library, Beltsville, Maryland, USA.
PETTERSEN M.S., CHARUDATTAN R., HIEBERT E., ZETTLER F.W. (2001). Tobacco mild green mosaic virus (TMGMV) Induces a Lethal Hypersensitive Response in Tropical Soda Apple (Solanum viarum Dunal). Phytopathology 91 (Suppl.):S71
PETTEY F.W. (1948j The Biological Control of Prickly Pears in South Africa. Union of South Africa, Department of Agriculture Science Bulletin, Entomology Series, 22, 1-163.
PIMENTAL D. (2009) Invasive Plants: Their Role in Species Extinctions and Economic losses to agriculture in the USA. In Management of Invasive Weeds (p. 1-7). Springer: Netherlands.
PIPALOVA I. (2005) A Review of Grass Carp Use for Aquatic Weed Control and Its Impact on Water Bodies. J. Aquat. Plant Manage. 44: 1-12
PRATT C.F., SHAW R.H., TANNER R.A., DJEDDOUR D.H., VOS, J.G.M. (2013) Biological Control of Invasive Non-native Weeds: An Opportunity not to be Ignored. Entomologische berichten 73(4).
PRAVEENA R., NASEEMA A. (2004) Fungi Occurring on Water Hyacinth [Eichhornia crassipes (Mart.) Solms] in Kerala. Journal of Tropical Agriculture 42 (1-2): 21-23,
PRICE D.L., HOUGH-GOLDSTEIN J., SMITH M.T. (2003) Biology, Rearing, and Preliminary Evaluation of Host Range of Two Potential Biological Control Agents for Mile-A-Minute Weed, Polygonum perfoliatum L. Environmental Entomology 32, 229-236.
RANDALL J. M. (1996) Weed Control for the Preservation of Biological Diversity. Weed Technology (10)2:370-383.
REJMÁNEK M., RANDALL J. M. (1994) Invasive Alien Plants in California: 1993 Summary and Comparison with Other Areas in North America. Madroño 41 (3): 161-177.
RIEFNeR R. (1982) Studies of the Maryland Bora VIII: Range Extension of Polygonum perfoliatum L., with Notes on Introduction and Dispersal in North America. Phytologia. 50: 152G159.
ROOI C.V., WOOD A.R. (2003) Efficacy and Epidemiology of an Oil-based Formulation of Colletotrichum gloeosporioides Used as a Bioherbicide Against Hakea sericea Proceedings of the XI International Symposium on Biological Control of Weeds Canberra, Australia p:613
ROOM P. M., HARLEY K. L. S., FORNO I. W., SANDS D. P. A. (1981) Successful Biological Control of the Floating Weed Salvinia. Nature 294, 78-80.
ROSENTHAL S. S., MADDOX M. D., BRUNETTI K. (1984) Biological Methods of Weed Control. Monograph No. 1, California Weed Conference, 88.
SAINTY G., MCCORKELLE G., JULIEN M. (1998) Control and Spread of Alligator Weed (Alternanthera philoxeroides (Mart.) Griseb.), in Australia: Lesson for Other Regions. Wetlands Ecological Management 5, 195-201.
SANDERS L., HOOVER J.J., KILLGORE K.J. (1991) Information Exchange Bulletin, Vol A- 91-2, US Army Corps of Engineers. Waterways Experiment Station, Vicksburg, MS. http://www.wvu.edu/~agexten/aquaculture/triploid.htm
SEIER M.K. (1998) Evaluation of Two Fungal Pathogens as Classical Biological Control Agents of the Invasive Weed Mimosa pigra in Australia. PhD thesis, Carolo-Wilhelmina University of Braunschweig, Braunschweig, Germany.
SHAW R. H., TANNER R., DJEDDOUR D., CORTAT G. (2011) Classical Biological Control of Fallopia japonica in the United Kingdom-Lessons for Europe. Weed Research, 51: 552­558. doi: 10.1111/j.1365-3180.2011.00880.x.
SHEARER J. F. (1996). Field and Laboratory Studies of the Fungus Mycoleptodiscus terrestris as a Potential Agent for Management of the Submersed Aquatic Macrophyte Hydrilla verticillata Technical Report, A-96-3, US Army Engineer Waterways Experiment Station, Vicksburg, MS. 30 pp.
SIMMONDS F.J. (1980) Biological Control of Cordia curassavica [Boraginaceae] in Malaysia. Entomophaga, 25(4): 363-364.
SMITH L. (2003) Impact of Biological Control Agents on Centaurea diffusa (diffuse knapweed) in Central Montana Proceedings of the XI International Symposium on Biological Control of Weeds. Canberra, Australia, 27 April-2 May 2003, 589-593.
SMITH L., CRISTOFARO M., HAYAT R., TRONCI C., TOZLU G. (2005) Evaluation of Host Plant Specificity of Ceratapion basicorne (Coleoptera: Apionidae), a Prospective Biological Control Agent of Yellow Starthistle (Centaurea solstitialis). Entomological Society of America Annual Meeting, Ft. Lauderdale, FL, Nov. 6-10, 2005, p. 132.
SMITH L., HAYAT R., CRISTOFARO M., TRONCI C., TOZLU G., LECCE F. (2006) Assessment of Risk of Attack to Safflower by Ceratapion basicorne (Coleoptera: Apionidae), a Prospective Biological Control Agent of Centaurea solstitialis (Asteraceae), Biological Control, 36: 337-344.
SMITH L., CRISTOFARO M., TRONCI C., HAYAT R. (2007) Refining Methods to improve Pre­release risk Assessment of Prospective Agents: the Case of Ceratapion basicorne. In Proceedings of the XII International Symposium on Biological Control of Weeds (eds Julien, M.H., Sforza, R., Bon, M.C., Evans, H.C., Hatcher, P.E., Hinz, H.L. & Rector, B.G.), CAB International Wallingford, UK., 321-327.
SÖZERİ S. (1994) Kekre (Acroptilon picris (L.) D.C.) 'nin Subanguina picridis (Kirj.) Brzeski Nematodu ile Biyolojik Mücadelesi Üzerinde Araştırmalar. Türkiye III. Biyolojik Mücadele Kongresi Bildiri Özetleri, 25-28 Ocak, İzmir, s: 35.
SPENCER N.R., COULSON J.R. (1976) The Biological Control of Alligator weed, Alternanthera philoxeroides, in the United States of America. Aquat. Bot. 2, 177-190.
STECKEL L. E. (2007) The Dioecious Amaranthus spp.: Here to Stay. Weed Technology 21: 567-570.
STONE KATHARINE R. (2013) Polygonum perfoliatum, In: Fire Effects Information System, [Online]. U.S. Department of Agriculture, Forest Service, Rocky Mountain Research Station, Fire Sciences Laboratory (Producer), (2010). http://www.fs.fed.us/database/feis/
STROBEL G. (1991) Biological control of weeds. Sci.Am. July: 72-78.
SULLIVAN P.R. (1990) Population Growth Potential of Dactylopzus ceylonzcus Green (Hemiptera: Dactylopiidae) on Opuntia vulgaris Mıller. J. Aust. enr. SOC., 1990, 29 123­129 123
TAMER A.U., ALTAN Y. (1995) Hizan (Bitlis) Yöresi Bitkilerinde Belirlenen Pas ve Sürmeler, VII. Türkiye Fitopatoloji Kongresi Bildirileri, 26-29 Eylül 1995, Adana, 223-235s.
THOMAS P.A., ROOM P.M. (1986) Successful Control of the Floating Weed Salvinia molesta in Papua New Guinea: a Useful Biological Invasion Neutralizes a Disastrous One. Environmental Conservation 13, 242-248.
THOMAS S.E., ELLISON, C.A. (2000). A Century of Classical Biological Control of Lantana camara: Can Pathogens Make a Significant Difference? Proceedings of the X International Symposium on Biological Control of Weeds, Montana State University, Bozeman, Montana USA 97-104
TICHICH R., DOLL J. (2006). Field-based Evaluation of a Novel Approach for Infecting Canada thistle (Cirsium arvense) with Pseudomonas syringae pv. tagetis. Weed science, Vol.54, No.1, pp.
TOMLEY A.J., EVANS H.C. (2004) Establishment of, and preliminary impact studies on, the rust, Maravalia cryptostegiae, of the invasive alien weed, Cryptostegia grandiflora in Queensland, Australia. Plant Pathology 53: 475-484.
TU M., HURD C., RANDALL J. (2001) "Weed Control Methods Handbook: Tools & Techniques for Use in Natural Areas" (2001). All U.S. Government Documents (Utah Regional Depository). Paper 533. http://digitalcommons.usu.edu/govdocs/533
TUNALI B., YILDIRIM A., BERNER D.K., AŞKIN A., AIME C. (2009) Yabancı Otlarda Bulunan Pas Türleri ve Konukçularının Belirlenmesi. Bitki Koruma Bülteni 49(2), 79-88.
UYGUR S., UYGUR F.N., ÇINAR A. (1999) Köpek Dişi Ayrığının (Cynodon dactylon (L.) Pers.) Çukurova Bölgesinde Üzerinde Saptanan Fungal Patojenleri ve Bunların Biyolojik Mücadelede Kullanım Olanakları, Türkiye 4. Biyolojik Mücadele Kongresi, 26-29 Ocak 1999, s. 89-96.
UYGUR S., SMITH L., UYGUR F.N., CRISTOFARO M., BALCIUNAS J. (2005) Field Assessment in Land of Origin of Host Specificity, Infestation Rate and Impact of Ceratapion basicorne (Coleoptera: Apionidae), a Prospective Biological Control Agent of Yellow starthistle, BioControl, 50:525-541.
UYGUR S., SMITH L., UYGUR F.N. (2007) Sarı Peygamber Dikeni (Centaurea solstitialis L.) Kapitulalarına Zarar Veren Böcek Türlerinin Etkinliği. Türkiye II. Bitki Koruma Kongresi Bildiri Özetleri, 27-29 Ağustos, Isparta, s: 41.
UYGUR S., BOZDOĞAN O., AKSOY E., YÜCEL S., ÖZTEMİZ S., UYGUR F.N. (2009) Canavar Otu Türlerinin (Orobanche spp.) Biyolojik Mücadelesi Üzerine Araştırmalar, Türkiye III. Bitki Koruma Kongresi Bildirileri, Van.
UYGUR S., UYGUR F.N. (2010) Yabancı Otların Biyolojik Mücadelesi. Türk. biyo. müc. derg., 1 (1): 79-95.
VAN DRIESCHE R.G., BELLOWS JR., T. S. (1996) Biological Control. Chapman and Hall, New York. 539 pp.
VAN DRIESCHE R. G., CARRUTHERS R.I., CENTER T., HODDLE M. S., HOUGH- GOLDSTEIN J., MORIN L., SMITH L., WAGNER D.L. (2010). Classical Biological Control For The Protection Of Natural Ecosystems. Biol. Control 54: S2 - S33.
VAN ZON J. C. J. (1977) Grass carp (Ctenopharyngodon idella Val.) in Europe. Aquat. Bot. 3: 143-155.
VENCILL W. K, GREY T.L., CULPEPPER A.S., GAINES T.A., WESTRA P. (2008) Herbicide- resistance in the Amaranthaceae. Journal of Plant Disease Protection, Special Issue 21: 41-44.
VOGLER W., LINDSAY A. (2002) The Impact of the Rust Fungus Maravalia crytostegiae on Three Rubber Vine (Cryptostegia grandiflora) Populations in Tropical Queensland. In: Jacob, H.S., Dodd, J., Moore, J.H. (Eds.), 13th Australian Weeds Conference ‘‘Threats Now and Forever?”, Perth, Western Australia, 8-13 September, 2002. Plant Protection Society of Western Australia, Victoria Park, pp. 180-182.
WANG Z-R. (1990) Farmland Weeds in China. A Collection of Colored Illustrative Plates. Agricultural Publishing House, Beijing, China. (Ch, En)
WU Y., REARDON R., DING J. (2002) Mile-a-minute weed. In: Van Driesche, R., S. Lyon, B. Blossey, M. Hoddle, and R. Reardon. Biological Control of Invasive Plants in the Eastern United States. USdA Forest Service Publication FHTET-2002-04.
YANG J., TANG L., GUAN YA-LI., SUN W. (2012) Genetic Diversity of an Alien Invasive Plant Mexican Sunflower (Tithonia diversifolia) in China, Weed Science: October-December 2012, Vol. 60, No. 4, pp. 552-557.
YILDIRIM A., EKİM T. (2003) Orta Anadolu Bölgesi Yabancı Ot Florası. Bitki Koruma Bülteni, 43(1-4): 1-98.
ZERMANE N., SOUISSI T., KROSCHEL J., SIKORA R. (2007) Biocontrol of Broomrape (Orobanche crenata Forsk. and Orobanche foetida Poir.) by Pseudomonas fluorescens isolate Bf7-9 from the faba bean rhizosphere. Biocontrol science and technology, Vol.17, No.5-6, (June 2007), pp. 483-497, ISSN 1360-0478
ZHOU T., NEAL J.C. (1995) Annual bluegrass (Poa annua) Control with Xanthomonas campestris pv. poannua in New York state. Weed Technology 9, 173-177.